Jan Paweł II w Lubieni - szkoła imienia papieża i obchody 100-lecia urodzin

Autor: Łukasz Cedro · zmiana 9.11.2026

Spis treści

Jan Paweł II w Lubieni w skrócie

Szkoła podstawowa w Lubieni w gminie Brody nosi imię Jana Pawła II od 2005 roku, czyli od roku śmierci papieża (Wikipedia, hasło Lubienia). Tradycja szkolna sięga tu murowanego budynku z lat 1924-1926. W maju 2020 roku szkoła uczciła setną rocznicę urodzin patrona, który przyszedł na świat 18 maja 1920 roku w Wadowicach.

Pochodzę ze Starachowic i od lat czytam dzieje kopalń i osad Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, więc Lubienia jest dla mnie ciekawym przypadkiem. Wieś ma ponad 660 lat, parafia nieco ponad 40, a szkoła z patronem nieco ponad 20. Poniżej zebrałem to, co o szkole i jej patronie mówią źródła. Uczciwie zaznaczam też, czego nie mówią.

Kiedy szkoła w Lubieni otrzymała imię Jana Pawła II?

Szkoła podstawowa w Lubieni otrzymała imię Jana Pawła II w 2005 roku. Tak podaje kalendarium wsi w haśle Wikipedii „Lubienia (województwo świętokrzyskie)”, sprawdzonym w październiku 2026 roku. To ten sam rok, w którym 2 kwietnia zmarł papież. Szczegółów samej uroczystości nadania imienia dostępne źródła nie opisują.

Co dokładnie mówią źródła o roku 2005?

Kalendarium jest krótkie. Jedno zdanie, jedna data. Dla porządku zestawiam, co da się z niego wyczytać, a co jest już tylko kontekstem ogólnopolskim:

• Rok nadania imienia - 2005, według hasła Lubienia w Wikipedii (stan na 27.10.2026).
• Typ placówki - szkoła podstawowa, bez podanej w haśle pełnej nazwy urzędowej.
• Położenie - Lubienia, gmina Brody, powiat starachowicki, województwo świętokrzyskie.
• Patron - Jan Paweł II, w 2005 roku jeszcze nie błogosławiony, a od 27 kwietnia 2014 roku święty.
• Kontekst - śmierć papieża 2 kwietnia 2005 roku, odnotowana w biografii na stronie Stolicy Apostolskiej.

Czego o uroczystości nadania imienia nie wiemy?

Nie wiemy, w którym miesiącu odbyła się uroczystość, kto ją prowadził, czy szkoła otrzymała sztandar i czy odsłonięto tablicę. Nie zgaduję tych szczegółów. Wiele szkół w Polsce łączy nadanie imienia z Mszą, ślubowaniem uczniów i odsłonięciem tablicy, ale przenoszenie tego schematu na Lubienię bez źródła byłoby zmyśleniem.

Najkrótsza odpowiedź brzmi: od 2005 roku szkoła podstawowa w Lubieni, gmina Brody, ma za patrona Jana Pawła II, według kalendarium wsi w Wikipedii (stan na październik 2026).

Jak wygląda historia szkoły w Lubieni?

Historia szkoły w Lubieni, w zakresie, w jakim podają ją dostępne źródła, ma dwa pewne punkty: murowany budynek wzniesiony w latach 1924-1926 i nadanie imienia Jana Pawła II w 2005 roku (Wikipedia, hasło Lubienia). W 2026 roku mija więc sto lat od ukończenia murowanej szkoły. Resztę trzeba czytać na tle dziejów wsi.

Murowany budynek z lat 1924-1926

Murowaną szkołę w Lubieni postawiono w pierwszych latach II Rzeczypospolitej. Dla wsi, która żyła wtedy w cieniu wydobycia rudy żelaza, był to ważny krok. Kopalnia „Józef” działała tu od 1816 roku, a w 1965 roku zakład funkcjonował już jako ZGH „Zębiec”. To przemysłowe tło opisuję w tekście o tym, jak wyglądały dzieje Lubieni i ZGH „Zębiec”.

Jednej rzeczy nie twierdzę: że dzisiejsza szkoła mieści się w tym samym budynku. Źródła tego nie podają, a szkoły na wsiach bywały rozbudowywane, przenoszone i łączone w zespoły.

Od szkoły wiejskiej do szkoły z patronem

Poniższa tabela zestawia daty dotyczące szkoły z najważniejszymi datami wsi. Dzięki temu widać, w jakim otoczeniu szkoła rosła przez ostatnie sto lat.

Rok	Wydarzenie	Źródło
1363	Bp Bodzanta nadaje ziemię nad rzeką Lubienią pod wieś na prawie średzkim	Wikipedia, hasło Lubienia
1816	Rusza rządowa kopalnia rudy żelaza „Józef”	Wikipedia, hasło Lubienia
1924-1926	Budowa murowanej szkoły	Wikipedia, hasło Lubienia
1965	Kopalnia działa jako ZGH „Zębiec”	Wikipedia, hasło Lubienia
1984	Erekcja parafii Podwyższenia Krzyża Świętego	Diecezja Radomska
2005	Szkoła podstawowa otrzymuje imię Jana Pawła II	Wikipedia, hasło Lubienia
2020	Obchody 100-lecia urodzin patrona	dawna strona parafialubienia.pl, maj 2020

Z tej tabeli wynikają cztery obserwacje, które przydają się, zanim zacznie się szukać dalej:

• Murowana szkoła jest starsza od parafii o mniej więcej sześćdziesiąt lat.
• Patrona szkoła zyskała ponad dwadzieścia lat po erekcji parafii.
• Budowa szkoły przypada na czas, gdy wieś miała już ponad sto lat tradycji górniczej.
• Pełną historię placówki opisuję osobno: historia szkoły w Lubieni od lat 1924-1926.

Dlaczego szkoły wybierają na patrona Jana Pawła II?

Szkoły wybierają Jana Pawła II na patrona przede wszystkim dlatego, że był pierwszym papieżem z Polski, człowiekiem związanym z młodzieżą i postacią znaną kilku pokoleniom rodziców. Należy do najczęściej wybieranych patronów szkół w kraju. Dokładnej liczby takich placówek nie podaję, bo nie znam źródła, które liczyłoby je rzetelnie.

Rok 2005: śmierć papieża i fala nowych patronatów

Po 2 kwietnia 2005 roku w całej Polsce rady szkół, rady rodziców i samorządy podejmowały uchwały o nadaniu imienia papieża szkołom, ulicom i placom. Lubienia wpisuje się w ten czas swoją datą. Nie przypisuję jednak tutejszej szkole konkretnych motywów, bo żadne źródło ich nie relacjonuje.

Powody, które najczęściej padają w ogólnopolskich rozmowach o wyborze tego patrona, wyglądają tak:

• Jan Paweł II był pierwszym papieżem z Polski, wybranym 16 października 1978 roku.
• Przed wyborem Karol Wojtyła był duszpasterzem akademickim i wykładowcą, blisko związanym z młodzieżą.
• Śmierć papieża w 2005 roku wiele rodzin przeżyło jako doświadczenie wspólnotowe.
• Patron daje szkole datę święta szkoły, najczęściej 18 maja albo 22 października.
• Imię papieża łatwo łączy szkołę z miejscową parafią i jej kalendarzem.

Patron szkoły a święty patron: ważne rozróżnienie

Patron szkoły to imię nadane placówce decyzją świecką, a nie akt kościelny. W szkołach publicznych imię nadaje organ prowadzący, zwykle samorząd, na wniosek społeczności szkolnej. Święty patron w znaczeniu kościelnym to co innego: postać ogłoszona przez Kościół świętą i wzywana w modlitwie.

W 2005 roku Jan Paweł II nie był jeszcze ani błogosławionym, ani świętym. Szkoła w Lubieni wybrała więc na patrona papieża. Świętym jej patron został dziewięć lat później.

Kto formalnie decyduje o imieniu szkoły publicznej?

O imieniu szkoły publicznej decyduje organ prowadzący, a cała procedura przebiega zwykle w pięciu krokach:

1. Społeczność szkoły, czyli nauczyciele, rodzice i uczniowie, zgłasza propozycje patrona.
2. Rada szkoły albo rady pedagogiczna i rodziców uzgadniają jedną kandydaturę.
3. Szkoła kieruje wniosek do organu prowadzącego.
4. Organ prowadzący podejmuje uchwałę o nadaniu imienia.
5. Szkoła organizuje uroczystość, często z udziałem duszpasterza z miejscowej parafii.

Obchody 100-lecia urodzin Jana Pawła II w Lubieni (maj 2020)

W maju 2020 roku Szkoła im. Jana Pawła II w Lubieni obchodziła 100-lecie urodzin swojego patrona. Informację zamieściła dawna strona parafii w maju 2020 roku. Rocznica przypadała 18 maja 2020 roku, równo sto lat po narodzinach Karola Wojtyły w Wadowicach. Szczegółowego programu obchodów archiwum nie zachowało.

Co wiadomo o obchodach z maja 2020?

Wiadomo niewiele i tego się trzymam. Z archiwalnego wpisu wynikają tylko podstawowe fakty:

• Data - maj 2020, miesiąc setnej rocznicy urodzin papieża.
• Organizator - Szkoła im. Jana Pawła II w Lubieni, według wpisu na dawnej stronie parafii.
• Miejsce publikacji - dawna strona parafialubienia.pl, zachowana w archiwum internetowym.
• Kontekst - wiosna 2020 roku, czas ograniczeń epidemicznych w szkołach i kościołach w Polsce.
• Program - szczegółów nie odtwarzam, bo źródło ich nie podaje.

Dlaczego jubileusz przypadał właśnie w 2020 roku?

Jubileusz przypadał w 2020 roku, bo Karol Wojtyła urodził się 18 maja 1920 roku w Wadowicach, co podaje biografia papieża na stronie Stolicy Apostolskiej. W całej Polsce szkoły, parafie i samorządy organizowały wtedy obchody, w dużej części w formie zdalnej.

Jak szukać relacji z wydarzeń szkolnych?

Relacji z bieżących uroczystości szkolnych szukaj u źródła: na stronie i profilach samej szkoły albo w komunikatach gminy Brody. Zdjęcia z obchodów publikuję tylko za zgodą szkoły, bo na fotografiach są dzieci. Ten przewodnik nie zastępuje szkolnej kroniki.

Kim był Karol Wojtyła dla Kościoła?

Karol Wojtyła, urodzony 18 maja 1920 roku w Wadowicach, został wybrany na papieża 16 października 1978 roku i przyjął imię Jan Paweł II. Zmarł 2 kwietnia 2005 roku. Beatyfikowano go 1 maja 2011 roku, a kanonizowano 27 kwietnia 2014 roku. Jego wspomnienie liturgiczne przypada 22 października (biografia na vatican.va).

Najważniejsze daty: 1920, 1978, 2005, 2011, 2014

Te pięć dat porządkuje życie patrona szkoły w Lubieni. Zestawiam je z tym, co oznaczają dla szkoły nazwanej jego imieniem.

Data	Wydarzenie	Znaczenie dla szkoły w Lubieni
18 maja 1920	Narodziny Karola Wojtyły w Wadowicach	Podstawa jubileuszu z maja 2020 roku
16 października 1978	Wybór na papieża	Inauguracja pontyfikatu 22 października wyznacza dzień wspomnienia
2 kwietnia 2005	Śmierć w Watykanie	Ten sam rok, w którym szkoła otrzymała imię
1 maja 2011	Beatyfikacja przez Benedykta XVI	Patron szkoły zostaje błogosławionym
27 kwietnia 2014	Kanonizacja przez papieża Franciszka, razem z Janem XXIII	Od tej pory mówimy o św. Janie Pawle II

Papież, który beatyfikował rodaka z Lubieni

Patron szkoły w Lubieni, Jan Paweł II, 13 czerwca 1999 roku w Warszawie beatyfikował 108 męczenników II wojny światowej. Wśród nich był abp Antoni Julian Nowowiejski, urodzony w Lubieni 11 lutego 1858 roku, biskup płocki w latach 1908-1941, który zmarł w niemieckim obozie Soldau w Działdowie 28 maja 1941 roku (Wikipedia, hasło Antoni Julian Nowowiejski).

To dla mnie najmocniejsza nić całej tej historii. Szkoła w Lubieni nosi imię papieża, który wyniósł na ołtarze najsłynniejszego człowieka urodzonego w tej samej wsi. O tym, czym w nauce Kościoła jest męczeństwo, mówi Katechizm:

„Męczeństwo jest najwyższym świadectwem oddanym prawdzie wiary; oznacza ono świadectwo aż do śmierci.” Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2473, Pallottinum 1994

Kilka faktów o bł. abp. Nowowiejskim, które łączą go z patronem szkoły:

• Urodził się w Lubieni 11 lutego 1858 roku, 62 lata przed Karolem Wojtyłą.
• Był biskupem płockim od 1908 do 1941 roku, przez obie wojny światowe.
• Zmarł 28 maja 1941 roku w obozie Soldau w Działdowie.
• Beatyfikował go Jan Paweł II 13 czerwca 1999 roku w Warszawie, w gronie 108 męczenników.
• Wspomnienie liturgiczne 108 męczenników przypada 12 czerwca.

Ewangelia, którą Kościół często odczytuje we wspomnienia męczenników, zawiera zdanie dobrze tłumaczące sens tej beatyfikacji:

„Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich.” J 15,13, Biblia Tysiąclecia

Czym różni się beatyfikacja od kanonizacji?

Beatyfikacja to ogłoszenie kogoś błogosławionym, z kultem zwykle ograniczonym do określonej wspólnoty lub kraju. Kanonizacja to ogłoszenie świętym dla całego Kościoła. Katechizm (KKK 828) wyjaśnia, że kanonizując wiernych, Kościół uroczyście potwierdza, iż praktykowali heroicznie cnoty i żyli w wierności łasce Bożej, a także stawia ich jako wzór i orędowników. To parafraza, nie dosłowny cytat.

W praktyce mówimy więc o dwóch stopniach tej samej drogi:

• Bł. abp Antoni Julian Nowowiejski - błogosławiony od 13 czerwca 1999 roku.
• Jan Paweł II - błogosławiony od 1 maja 2011 roku.
• Św. Jan Paweł II - święty od 27 kwietnia 2014 roku.
• Szkoła w Lubieni - nosi imię papieża od 2005 roku, sześć lat przed jego beatyfikacją.

Jak szkoła, parafia i wieś tworzą jedną wspólnotę?

Szkoła, parafia i wieś w Lubieni to trzy warstwy jednej historii: wieś z 1363 roku, murowana szkoła z lat 1924-1926 i parafia Podwyższenia Krzyża Świętego, erygowana 1 stycznia 1984 roku przez bp. Edwarda Materskiego (Diecezja Radomska). Kościół poświęcono 9 września 1986 roku. Patron szkoły dopisał do tego czwartą warstwę w 2005 roku.

Trzy daty, które łączą wszystko: 1363, 1926, 1984

Kontrast między starą wsią a młodą wspólnotą parafialną opisuję szerzej w tekście o tym, czym jest młoda parafia w starej wsi. Tu wystarczy krótkie zestawienie:

• 1363 - bp Bodzanta nadaje ziemię pod wieś nad rzeką Lubienią.
• 1858 - w Lubieni rodzi się Antoni Julian Nowowiejski.
• 1924-1926 - powstaje murowana szkoła.
• 1984 - erekcja parafii z terenu parafii Krynki.
• 1986 - poświęcenie kościoła z czerwonego kamienia i cegły.
• 2005 - szkoła otrzymuje imię Jana Pawła II.

Koło Różańcowe i odpust 21 maja

Koło Różańcowe w Lubieni wspominała dawna strona parafii w grudniu 2021 roku. Różaniec ma też swoje miejsce w nauczaniu patrona szkoły: w 2002 roku Jan Paweł II w liście apostolskim Rosarium Virginis Mariae dodał do niego tajemnice światła. O tutejszej wspólnocie piszę osobno w tekście Koło Różańcowe w Lubieni.

Maj ma w Lubieni swój rytm. 18 maja przypada rocznica urodzin patrona szkoły, a 21 maja parafia obchodzi odpust św. Jana Nepomucena 21 maja, który jest też dniem adoracji Najświętszego Sakramentu (Diecezja Radomska). Drugi odpust, Podwyższenia Krzyża Świętego, przypada 14 września.

Jak sprawdzić aktualne informacje o szkole w Lubieni?

Aktualną nazwę, formę organizacyjną i adres szkoły w Lubieni sprawdzisz w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych (RSPO), prowadzonym przez Ministerstwo Edukacji na stronie rspo.gov.pl. Rejestr pokazuje także organ prowadzący. Ten przewodnik nie podaje telefonów, nazwisk dyrekcji ani godzin pracy sekretariatu, bo takie dane szybko się zmieniają.

Jak wyszukać szkołę w RSPO krok po kroku?

1. Wejdź na stronę rspo.gov.pl.
2. W wyszukiwarce wybierz województwo świętokrzyskie i powiat starachowicki.
3. Wpisz gminę Brody albo miejscowość Lubienia.
4. Sprawdź, czy szkoła figuruje samodzielnie, czy w zespole, na przykład szkolno-przedszkolnym.
5. Odczytaj pełną nazwę, adres i organ prowadzący z karty placówki.

Czego ten przewodnik nie podaje i dlaczego?

Parafialubienia.pl to niezależny przewodnik, a nie strona szkoły ani parafii. Świadomie pomijam kilka rodzajów informacji:

• Dane kontaktowe szkoły i nazwiska dyrekcji, które zmieniają się z kadencji na kadencję.
• Terminy rekrutacji i zebrań, które ogłaszają szkoła i gmina Brody.
• Program bieżących uroczystości, w tym dnia patrona.
• Zdjęcia uczniów bez zgody szkoły i rodziców.
• Szczegóły uroczystości z 2005 roku, których źródła nie opisują.

Najczęściej zadawane pytania

Jak nazywa się szkoła w Lubieni?

Od 2005 roku szkoła podstawowa w Lubieni nosi imię Jana Pawła II, a dawna strona parafii pisała w 2020 roku o Szkole im. Jana Pawła II w Lubieni. Pełną nazwę urzędową i formę organizacyjną sprawdzisz w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych. Tam widać też, czy szkoła działa samodzielnie, czy w zespole placówek.

Kiedy przypada wspomnienie św. Jana Pawła II?

Wspomnienie św. Jana Pawła II przypada 22 października, w rocznicę inauguracji pontyfikatu w 1978 roku. W kalendarzu liturgicznym Kościoła w Polsce to wspomnienie obowiązkowe. W wielu szkołach jego imienia ten dzień albo 18 maja bywa świętem patrona.

Gdzie i kiedy urodził się Jan Paweł II?

Karol Wojtyła urodził się 18 maja 1920 roku w Wadowicach. Dlatego setną rocznicę jego urodzin obchodzono w maju 2020 roku, także w szkole w Lubieni. Datę podaje biografia papieża na stronie Stolicy Apostolskiej.

Czy Jan Paweł II odwiedził Lubienię?

Źródła, na których opiera się ten przewodnik, nie podają takiej wizyty. Związek papieża z Lubienią to patronat szkoły od 2005 roku i beatyfikacja abp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego, rodaka z Lubieni, w 1999 roku. To związek pamięci, a nie podróży.

Kiedy Jan Paweł II został ogłoszony świętym?

Kanonizacja odbyła się 27 kwietnia 2014 roku w Rzymie, razem z Janem XXIII. Wcześniej, 1 maja 2011 roku, Benedykt XVI ogłosił go błogosławionym. Od 2014 roku w kościele i szkole mówimy o św. Janie Pawle II.

Gdzie zmarł abp Antoni Julian Nowowiejski?

Abp Nowowiejski zmarł 28 maja 1941 roku w niemieckim obozie Soldau w Działdowie. Miał 83 lata i od 1908 roku był biskupem płockim. Beatyfikowano go 13 czerwca 1999 roku w Warszawie.

Czy szkoła w Lubieni należy do parafii?

Nie. Szkoła publiczna nie jest instytucją parafialną i podlega organowi prowadzącemu, a nie proboszczowi. Parafia i szkoła spotykają się naturalnie, na przykład przy lekcjach religii czy uroczystościach patrona, ale formalnie to dwie odrębne wspólnoty.

Źródła i literatura

1. Wikipedia: Lubienia (województwo świętokrzyskie), stan na 27.10.2026.
2. Wikipedia: Antoni Julian Nowowiejski, stan na 27.10.2026.
3. Diecezja Radomska: Lubienia, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, opis z 2017 r.
4. Wikipedia: Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni, na podstawie Rocznika Diecezji Radomskiej 2007 i 2018.
5. Stolica Apostolska: Jan Paweł II, biografia i dokumenty, w tym homilia podczas beatyfikacji 108 męczenników, Warszawa, 13 czerwca 1999.
6. Ministerstwo Edukacji: Rejestr Szkół i Placówek Oświatowych, 2026.
7. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 828 i 2473, Pallottinum, Poznań 1994.
8. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, Pallottinum.
9. Jan Paweł II, list apostolski Rosarium Virginis Mariae, 2002.
10. Dawna strona parafialubienia.pl, wpisy z maja 2020 i grudnia 2021, archiwum internetowe.
11. Zdjęcie wyróżniające: Jolanta Dyr, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons, strona pliku.