Koło Różańcowe w Lubieni - wspólnota modlitwy

Autor: · zmiana

Spis treści

Koło Różańcowe w Lubieni w skrócie

Koło Różańcowe w Lubieni to wspólnota Żywego Różańca przy parafii Podwyższenia Krzyża Świętego, o której wspomina dawna strona parafii z grudnia 2021 roku. Działa w niej ta sama zasada co w całym Kościele: róża liczy 20 osób, każda codziennie odmawia jedną dziesiątkę i rozważa jedną z 20 tajemnic, więc razem odmawiają cały różaniec.

  • Żywy Różaniec założyła bł. Paulina Jaricot w Lyonie w 1826 roku.
  • Tajemnice światła, które dopełniły różaniec do 20 tajemnic, dodał Jan Paweł II w liście Rosarium Virginis Mariae z 2002 roku.
  • Zmiana tajemnic odbywa się zwykle raz w miesiącu, a rozdziela je zelator róży.
  • Ten serwis jest niezależnym przewodnikiem: nie prowadzi zapisów do róż i nie mówi w imieniu parafii.

Koło Różańcowe w Lubieni: co wiadomo o wspólnocie

Koło Różańcowe w Lubieni pojawia się w zapisie dawnej strony parafialubienia.pl z grudnia 2021 roku jako wzmianka o działającej wspólnocie. Źródła nie podają liczby róż, nazwisk zelatorów ani terminów spotkań, dlatego opisuję tu zasady Żywego Różańca i podpowiadam, gdzie szukać informacji na miejscu.

Czy w Lubieni działa Koło Różańcowe?

Tak, według dawnej strony parafii z grudnia 2021 roku w Lubieni działało Koło Różańcowe. Przeglądając zachowane w archiwum internetowym wpisy, znalazłem jednak tylko samą wzmiankę, bez składu róż i kalendarza spotkań. Nie wiem, ile róż liczy wspólnota dziś. Nie będę tego zgadywał.

Jak skontaktować się z różą w Lubieni?

Najprościej przez parafię, bo to ona zna zelatorów. Kościół stoi przy ul. Iłżeckiej 41, a proboszczem jest od 2022 roku ks. Dariusz Zając (według opisu parafii na stronie Diecezji Radomskiej). Oto drogi, które realnie działają w wiejskiej parafii:

  • Ogłoszenia parafialne po niedzielnej Mszy, w których zwykle pada informacja o zmianie tajemnic.
  • Gablota przy kościele, gdzie wiele parafii wywiesza listę róż i dzień spotkania.
  • Zakrystia po Mszy: zakrystian albo kapłan wskaże zelatora najbliższej róży.
  • Kancelaria parafialna w godzinach urzędowania, które podaje sama parafia.
  • Sąsiedzi i rodzina, bo w małej wsi członkowie róż zwykle się znają.

Godziny nabożeństw zmieniają się z roku na rok, więc przed wizytą zajrzyj do tekstu o tym, gdzie sprawdzić aktualne godziny Mszy w Lubieni.

Młoda parafia w starej wsi

Wspólnota różańcowa w Lubieni wyrosła w parafii bardzo młodej. Lubienia ma metrykę z 1363 roku, gdy bp Bodzanta nadał ziemię nad rzeką Lubienią pod wieś, a parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni powstała dopiero 1 stycznia 1984 roku, wydzielona z parafii Krynki. Kościół poświęcił 9 września 1986 roku bp Edward Materski. Ponad 600 lat wsi i około 40 lat własnej parafii. W takim miejscu róże różańcowe często należą do pierwszych spoiw wspólnoty.

Na czym polega Żywy Różaniec?

Żywy Różaniec to wspólnota modlitwy, w której 20 osób tworzy tak zwaną różę. Każdy członek codziennie odmawia jedną dziesiątkę i rozważa jedną z 20 tajemnic, więc róża wspólnie odmawia cały różaniec każdego dnia. Raz w miesiącu następuje zmiana tajemnic. Ruch założyła bł. Paulina Jaricot w Lyonie w 1826 roku.

Róża: 20 osób, 20 tajemnic

Nazwa „róża” wzięła się ze skojarzenia różańca z wieńcem róż. Liczba członków odpowiada liczbie tajemnic. Przed 2002 rokiem róże liczyły 15 osób, bo różaniec miał 15 tajemnic; po ogłoszeniu tajemnic światła większość wspólnot w Polsce przeszła na skład 20-osobowy.

  • Liczba osób w róży: 20, po jednej na każdą tajemnicę.
  • Codzienne zobowiązanie: jedna dziesiątka, czyli Ojcze nasz, dziesięć Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu.
  • Rozważanie: jedna tajemnica przez cały miesiąc.
  • Intencja: wspólna, często podawana przez opiekuna duchowego na dany miesiąc.
  • Charakter zobowiązania: dobrowolny, bez sankcji za opuszczony dzień.

Jak wygląda zmiana tajemnic różańcowych?

Zmiana tajemnic odbywa się zwykle raz w miesiącu, najczęściej w pierwszą niedzielę, i polega na przesunięciu każdego członka róży do kolejnej tajemnicy. Zelator rozdaje kartki z nowym przydziałem, a w wielu parafiach róże spotykają się wtedy na krótkiej modlitwie po Mszy. Dzień zmiany ustala parafia, więc w Lubieni najpewniej podadzą go ogłoszenia.

Jak rozpisać tajemnice w róży?

Najwygodniej przygotować tabelę 20 osób i 20 tajemnic, w której co miesiąc każdy przesuwa się o jedną pozycję. Po 20 miesiącach każdy członek rozważył wszystkie tajemnice. Fragment takiego rozpisu wygląda tak:

Członek róży Miesiąc 1 Miesiąc 2 Miesiąc 3
Osoba 1 Zwiastowanie (radosna 1) Nawiedzenie (radosna 2) Narodzenie Jezusa (radosna 3)
Osoba 2 Nawiedzenie (radosna 2) Narodzenie Jezusa (radosna 3) Ofiarowanie w świątyni (radosna 4)
Osoba 6 Chrzest w Jordanie (światła 1) Wesele w Kanie (światła 2) Głoszenie Królestwa (światła 3)
Osoba 20 Ukoronowanie Maryi (chwalebna 5) Zwiastowanie (radosna 1) Nawiedzenie (radosna 2)

Typowa trudność róż to wakaty po śmierci lub wyjeździe członków. Wtedy zelator szuka nowej osoby, a do czasu jej znalezienia brakującą tajemnicę często bierze dodatkowo ktoś z róży.

Czy z różańcem wiąże się odpust?

Tak. Enchiridion Indulgentiarum, urzędowy wykaz odpustów Penitencjarii Apostolskiej (wyd. IV, 1999), przewiduje odpust zupełny za odmówienie różańca w kościele, w rodzinie lub we wspólnocie, na zwykłych warunkach; w pozostałych sytuacjach odpust cząstkowy. To nauka Kościoła o odpustach, a nie obietnica konkretnego skutku modlitwy.

Jakie modlitwy przy różańcu?

Przy różańcu odmawia się pięć stałych modlitw: Wierzę w Boga, Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo, Chwała Ojcu oraz modlitwę na zakończenie, zwykle Pod Twoją obronę lub Witaj Królowo. Wstęp otwiera znak krzyża, a każda dziesiątka ma ten sam układ, co ułatwia codzienną praktykę w róży.

Jedna dziesiątka krok po kroku

Jedna dziesiątka składa się z czterech kroków i zajmuje kilka minut. Mieści się nawet w zabieganym dniu.

  1. Zapowiedz tajemnicę, na przykład Zwiastowanie Najświętszej Maryi Panny (Łk 1,26-38), i chwilę o niej pomyśl.
  2. Odmów Ojcze nasz, modlitwę podaną przez Jezusa w Mt 6,9-13.
  3. Odmów dziesięć razy Zdrowaś Maryjo, rozważając wybraną scenę.
  4. Zakończ słowami Chwała Ojcu i, jeśli taki jest zwyczaj róży, aktem „O mój Jezu, przebacz nam nasze grzechy”.

Pierwsza część Zdrowaś Maryjo pochodzi wprost z Ewangelii według św. Łukasza, z pozdrowienia anioła Gabriela:

„Bądź pozdrowiona, pełna łaski, Pan z Tobą”. Łk 1,28, Biblia Tysiąclecia

Co jest obowiązkowe, a co jest zwyczajem?

Nie każdy element, który słyszysz w kościele, ma ten sam status. Rozróżnienie pomaga uniknąć niepotrzebnych wyrzutów sumienia:

  • Rdzeń dziesiątki: Ojcze nasz, dziesięć Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu, to stała struktura różańca.
  • Wstęp: Wierzę w Boga, Ojcze nasz i trzy Zdrowaś Maryjo, odmawiany przy całym różańcu, niekoniecznie przy jednej dziesiątce.
  • Akt „O mój Jezu…”: zwyczaj z przekazu fatimskiego z 1917 roku, czyli z objawienia prywatnego, a nie z nauki Kościoła.
  • Litania Loretańska: tradycyjnie dodawana w październiku podczas nabożeństw.
  • Modlitwy własne róży: wynikają ze statutu wspólnoty albo z lokalnego zwyczaju parafii.

Ile jest tajemnic różańca?

Różaniec ma 20 tajemnic w czterech częściach: radosne, światła, bolesne i chwalebne. Tajemnice światła dodał Jan Paweł II w liście apostolskim Rosarium Virginis Mariae z 16 października 2002 roku (nr 21). Wcześniej przez kilka stuleci różaniec liczył 15 tajemnic.

Tajemnice różańca z odnośnikami biblijnymi

Większość tajemnic ma bezpośrednie oparcie w Piśmie Świętym. Dwie ostatnie chwalebne opierają się na wierze i Tradycji Kościoła:

Część Tajemnice Teksty biblijne
Radosne Zwiastowanie, Nawiedzenie, Narodzenie, Ofiarowanie, Znalezienie w świątyni Łk 1,26-38; Łk 1,39-56; Łk 2,1-20; Łk 2,22-38; Łk 2,41-52
Światła Chrzest w Jordanie, Wesele w Kanie, Głoszenie Królestwa, Przemienienie, Ustanowienie Eucharystii Mt 3,13-17; J 2,1-11; Mk 1,14-15; Mt 17,1-8; Mt 26,26-29
Bolesne Modlitwa w Ogrójcu, Biczowanie, Cierniem ukoronowanie, Dźwiganie krzyża, Śmierć na krzyżu Mt 26,36-46; J 19,1; Mt 27,27-31; J 19,17; Łk 23,33-46
Chwalebne Zmartwychwstanie, Wniebowstąpienie, Zesłanie Ducha Świętego, Wniebowzięcie, Ukoronowanie Maryi Mt 28,1-10; Dz 1,6-11; Dz 2,1-4; dogmat z 1950 r.; tradycyjnie Ap 12,1

Jakie tajemnice odmawia się w czwartek?

W czwartek odmawia się tajemnice światła, bo czwartek wiąże się z ustanowieniem Eucharystii. Taki tygodniowy rozkład zaproponował Jan Paweł II w Rosarium Virginis Mariae (nr 38):

  • Poniedziałek: tajemnice radosne.
  • Wtorek: tajemnice bolesne.
  • Środa: tajemnice chwalebne.
  • Czwartek: tajemnice światła.
  • Piątek: tajemnice bolesne.
  • Sobota: tajemnice radosne.
  • Niedziela: tajemnice chwalebne.

W róży ten rozkład nie obowiązuje, bo każdy trzyma się swojej tajemnicy przez cały miesiąc. Tajemnice bolesne mają zresztą szczególny ciężar w parafii, której patronem jest Krzyż: modlitwa w Ogrójcu i na Golgocie wraca tu co roku w Wielkim Poście.

Jak powstała modlitwa różańcowa?

Modlitwa różańcowa powstawała stopniowo, od średniowiecznego liczenia modlitw na sznurach do formy ustalonej na przełomie XV i XVI wieku. Rozwinęli ją dominikanie i bractwa różańcowe, a papieże potwierdzali ją w dokumentach: Leon XIII w 1883 roku, Paweł VI w 1974 i Jan Paweł II w 2002 roku.

Od psałterza ubogich do Rosarium Virginis Mariae (2002)

Mnisi odmawiali 150 psalmów. Ludzie, którzy nie umieli czytać, zastępowali je 150 Zdrowaś Maryjo, liczonymi na sznurze z węzełkami lub paciorkami. Tak powstał „psałterz ubogich”. Najważniejsze etapy wyglądają tak:

  1. Średniowiecze: psałterz ubogich, czyli 150 pozdrowień anielskich w miejsce 150 psalmów.
  2. XV wiek: dominikanin Alan de la Roche zakłada bractwa różańcowe i upowszechnia różaniec; przekaz łączący jego początek ze św. Dominikiem historycy traktują jako tradycję, a nie udokumentowany fakt.
  3. 1883: Leon XIII w encyklice Supremi apostolatus officio zachęca do odmawiania różańca w październiku.
  4. 1974: Paweł VI w adhortacji Marialis cultus (nr 42-55) nazywa różaniec modlitwą ewangeliczną.
  5. 2002: Jan Paweł II w Rosarium Virginis Mariae dodaje tajemnice światła.

Słowo „różaniec” pochodzi od łacińskiego rosarium, czyli ogrodu różanego albo wieńca róż.

Paulina Jaricot i Lyon 1826: kto założył Żywy Różaniec?

Żywy Różaniec założyła w 1826 roku Paulina Jaricot, świecka kobieta z Lyonu. Wymyśliła prosty układ: zamiast prosić ludzi o cały różaniec dziennie, połączyła ich w grupy po 15 osób, z których każda brała jedną dziesiątkę. Kościół ogłosił ją błogosławioną 22 maja 2022 roku w Lyonie. Mnie, kiedy czytam o niej jako ktoś zajmujący się historią regionu, ujmuje jedno: to pomysł organizacyjny osoby świeckiej, który przetrwał dwa stulecia bez zmiany zasady.

  • Założycielka: bł. Paulina Jaricot, osoba świecka.
  • Miejsce: Lyon we Francji.
  • Rok założenia: 1826.
  • Pierwotny skład róży: 15 osób, zgodnie z 15 tajemnicami.
  • Beatyfikacja: 22 maja 2022 roku.

Dlaczego październik jest miesiącem różańca?

Październik jest miesiącem różańca od czasów Leona XIII, który w encyklice Supremi apostolatus officio z 1883 roku zalecił odmawianie różańca w tym miesiącu. W październiku Kościół obchodzi też liturgiczne wspomnienie Najświętszej Maryi Panny Różańcowej.

Jak założyć Koło Różańcowe lub dołączyć do róży?

Aby założyć Koło Różańcowe, trzeba porozmawiać z proboszczem własnej parafii, zebrać 20 osób i wybrać zelatora, który co miesiąc rozdziela tajemnice. Do istniejącej róży dołącza się przez zelatora albo zakrystię. W Lubieni informacji o różach najlepiej szukać w ogłoszeniach parafii Podwyższenia Krzyża Świętego.

Trzy kroki do nowej róży

Formalności jest niewiele. Najwięcej pracy wymaga zebranie kompletu osób.

  1. Rozmowa z proboszczem: to on powołuje lub zatwierdza wspólnotę i wskazuje opiekuna duchowego.
  2. Zebranie 20 osób i wybór zelatora, który prowadzi listę członków i rozkład tajemnic.
  3. Ustalenie dnia zmiany tajemnic i sposobu podawania wspólnej intencji miesięcznej.
  4. Przygotowanie kartek z tajemnicami i tabeli rotacji na 20 miesięcy.

Zelator róży i opiekun duchowy

Zelator to osoba świecka odpowiedzialna za porządek w róży. Opiekę duchową nad różami sprawuje zwykle proboszcz albo wyznaczony przez niego kapłan. Zadania zelatora to w praktyce:

  • prowadzenie listy 20 członków i ich tajemnic;
  • rozdawanie kartek przy comiesięcznej zmianie tajemnic;
  • uzupełnianie wakatów po śmierci lub odejściu członka;
  • przekazywanie intencji miesięcznej od opiekuna duchowego;
  • kontakt z kapłanem i zakrystią w sprawie spotkań róży.

Róże dziecięce, rodzinne i internetowe

Do Żywego Różańca może należeć każdy katolik, który podejmie codzienną dziesiątkę. Poza klasyczną różą parafialną funkcjonuje kilka wariantów:

  • Róże dziecięce, często przy ministrantach lub scholi.
  • Róże młodzieżowe, prowadzone przy grupach duszpasterskich.
  • Róże rodzinne, w których członkami są krewni mieszkający w różnych miejscowościach.
  • Róże internetowe, z kontaktem przez komunikator i zelatorem online.

Modlitwa w rytmie roku w Lubieni

Różaniec w Lubieni wpisuje się w kalendarz nabożeństw parafii: Drogę Krzyżową i Gorzkie Żale w Wielkim Poście, nabożeństwa majowe, odpust 14 września i Roraty w Adwencie. Godziny z dawnej strony parafii pochodzą z lat 2019-2020 i dziś służą wyłącznie jako przykład.

Wielki Post, maj, wrzesień i Adwent

Według dawnej strony parafii kalendarz w latach 2019-2020 wyglądał tak:

  • Wielki Post 2020: Droga Krzyżowa w piątki o 17:00, Gorzkie Żale w niedziele o 11:30; więcej w tekście Droga Krzyżowa i Gorzkie Żale w Lubieni.
  • Maj 2020: nabożeństwa majowe o 17:30, w niedziele o 15:30.
  • Wrzesień: odpust 14 września, święto patronalne parafii; drugi odpust, św. Jana Nepomucena, przypada 21 maja (opis parafii, Diecezja Radomska).
  • Adwent 2019: Roraty o 7:00, a przed nimi Godzinki o 6:40; opisuję je w tekście Roraty i Godzinki w Lubieni.

Gdzie sprawdzić godziny nabożeństw w Lubieni?

Aktualne godziny nabożeństw w Lubieni sprawdzisz w ogłoszeniach parafialnych, w gablocie przy kościele przy ul. Iłżeckiej 41 albo w kancelarii. Parafia nie ma dziś osobnej oficjalnej strony, a opis na stronie Diecezji Radomskiej pochodzi z 2017 roku. Przed przyjazdem potwierdź więc godziny na miejscu.

Czy w Lubieni odbywa się nabożeństwo październikowe?

To zależy od roku, a dostępne źródła nie podają tego dla Lubieni. W wielu parafiach w Polsce w październiku odprawia się codzienne nabożeństwo różańcowe, często z Litanią Loretańską; o bieżącym porządku informuje parafia w ogłoszeniach.

Różaniec w nauczaniu Kościoła

Różaniec w nauczaniu Kościoła to modlitwa maryjna i zarazem skupiona na Chrystusie. Katechizm Kościoła Katolickiego (1994) w nr 971 zalicza go do form pobożności maryjnej, a w nr 2678 opisuje jako średniowieczną modlitwę ludu, rozwiniętą na Zachodzie w miejsce Liturgii Godzin. Papieże od Leona XIII po Jana Pawła II wracali do niego w osobnych dokumentach.

Katechizm, za Pawłem VI, nazywa różaniec streszczeniem całej Ewangelii (parafraza). Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 971, za: Paweł VI, Marialis cultus, nr 42, 1974

Co Katechizm mówi o różańcu?

Katechizm mówi o różańcu wprost w dwóch miejscach, a trzecie dotyczy rozważania, bez którego różaniec staje się samym liczeniem:

  • KKK 971: różaniec jako forma czci Maryi, nazwana streszczeniem całej Ewangelii.
  • KKK 2678: różaniec jako ludowa modlitwa Zachodu, zastępująca Liturgię Godzin.
  • KKK 2708: medytacja, która angażuje myśl, wyobraźnię, uczucia i pragnienie; tę samą pracę wykonuje się przy rozważaniu tajemnic.
  • Rosarium Virginis Mariae, nr 21: uzasadnienie dodania tajemnic światła z publicznej działalności Jezusa.

Jan Paweł II pisze, że różaniec, choć ma charakter maryjny, jest w swej istocie modlitwą chrystologiczną, w której razem z Maryją kontempluje się oblicze Chrystusa (parafraza). Jan Paweł II, Rosarium Virginis Mariae, nr 1, 2002

Nauka Kościoła, statut, zwyczaj: czym się różnią?

Przy różańcu łatwo pomylić poziomy. Pomaga proste rozróżnienie:

  • Nauka Kościoła: Katechizm i dokumenty papieskie, na przykład RVM z 2002 roku.
  • Statut wspólnoty: zasady Żywego Różańca, takie jak 20 osób w róży i codzienna dziesiątka.
  • Zwyczaj parafii: dzień zmiany tajemnic, godzina spotkań, dodatkowe pieśni.
  • Objawienia prywatne: na przykład akt fatimski; Kościół pozwala z nich korzystać, ale nie są dogmatem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy różaniec jest z róży?

Nie, nazwa pochodzi od łacińskiego rosarium, czyli ogrodu różanego lub wieńca róż, bo modlitwę porównywano do wieńca dla Maryi. Sam różaniec może być z drewna, szkła, metalu czy sznurka. Materiał nie ma znaczenia dla modlitwy.

Czym różni się Żywy Różaniec od Bractwa Różańcowego?

Żywy Różaniec to róże po 20 osób, w których każdy odmawia jedną dziesiątkę dziennie. Bractwo Różańcowe, prowadzone tradycyjnie przez dominikanów i sięgające czasów Alana de la Roche, ma własny statut i inny sposób rozkładania modlitwy. To dwie różne wspólnoty, choć obie wyrastają z tej samej modlitwy.

Co zrobić, gdy zapomnę odmówić swoją dziesiątkę?

Wystarczy wrócić do modlitwy następnego dnia. Członkostwo w róży to dobrowolne zobowiązanie modlitewne, a nie przykazanie kościelne. Przy dłuższej przerwie dobrze powiedzieć o tym zelatorowi, żeby tajemnica nie została bez osoby.

Czy dzieci mogą należeć do Żywego Różańca?

Tak, w wielu parafiach działają róże dziecięce i młodzieżowe, często przy grupach ministrantów lub scholi. Opiekę sprawuje wtedy rodzic, katecheta albo kapłan. Dziesiątka dziennie jest w zasięgu nawet kilkulatka, jeśli dorosły pomoże z tajemnicą.

Czy różaniec można odmawiać w samochodzie lub w drodze?

Tak, różaniec można odmawiać w każdym miejscu, także w drodze, na przykład jadąc krajową dziewiątką przez Lubienię. Liczy się skupienie na tajemnicy, a nie miejsce czy pozycja ciała. Kierowca odmawia oczywiście z pamięci, bez odrywania wzroku od drogi.

Czy do róży trzeba mieć własny różaniec?

Nie, jedną dziesiątkę można policzyć na palcach albo na dziesiątku, czyli małej koronce z dziesięcioma paciorkami. Różaniec pomaga w skupieniu, ale nie jest warunkiem modlitwy. Wiele osób nosi w kieszeni zwykły dziesiątek.

Łukasz Cedro - pochodzi ze Starachowic i od lat zajmuje się historią Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, dawnymi kopalniami rudy żelaza i parafiami, które wokół nich wyrosły.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Jan Paweł II, list apostolski Rosarium Virginis Mariae, 16 października 2002, nr 1, 21, 38.
  2. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 971, 2678, 2708, Pallottinum, Poznań 1994.
  3. Leon XIII, encyklika Supremi apostolatus officio, 1883.
  4. Paweł VI, adhortacja Marialis cultus, 1974, nr 42-55.
  5. Penitencjaria Apostolska, Enchiridion Indulgentiarum, wyd. IV, 1999.
  6. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, Pallottinum.
  7. Diecezja Radomska, Lubienia, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, opis parafii (stan na październik 2026).
  8. Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni oraz Lubienia (województwo świętokrzyskie), Wikipedia.
  9. Dawna strona parafialubienia.pl w Internet Archive (Wayback Machine), zapisy z lat 2019-2021.
  10. Zdjęcie wyróżniające: Jolanta Dyr, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons, strona pliku.
Łukasz Cedro
Łukasz Cedro

Łukasz Cedro pochodzi ze Starachowic i od lat zajmuje się historią Staropolskiego Okręgu Przemysłowego: dawnymi kopalniami rudy żelaza, osadami górniczymi i parafiami, które wokół nich wyrosły. Lubienia jest dla niego przykładem wsi, która ma ponad sześćset lat historii, a parafię i kościół dopiero od lat 80. XX wieku. Nie jest księdzem, historykiem z tytułem naukowym ani przewodnikiem z uprawnieniami, nie pracuje też dla parafii. Korzysta z opisu parafii w katalogu Diecezji Radomskiej, artykułów encyklopedycznych i dawnej strony parafii zachowanej w Internet Archive. Godzin Mszy, których nie może potwierdzić, nie publikuje. Każdą poprawkę zapisuje z datą.

Articles: 44