Odpust św. Jana Nepomucena w Lubieni - 21 maja i dzień adoracji

Autor: Łukasz Cedro · zmiana 6.11.2026

Spis treści

Kiedy jest odpust św. Jana Nepomucena w Lubieni?

Odpust Nepomucena w Lubieni przypada 21 maja. Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni ma dwa odpusty: św. Jana Nepomucena 21 maja i Podwyższenia Krzyża Świętego 14 września. Według opisu parafii na stronie Diecezji Radomskiej 21 maja jest też dniem adoracji Najświętszego Sakramentu (opis sprawdzony w październiku 2026 r.).

Lubienię znam przede wszystkim jako starą wieś górniczą. Biskup Bodzanta wydał przywilej na jej lokację w 1363 roku, a kopalnia rudy żelaza „Józef” ruszyła tu w 1816 roku. Parafia jest dużo młodsza: erygowano ją 1 stycznia 1984 roku, a kościół z czerwonego kamienia i cegły poświęcono 9 września 1986 roku. Majowy odpust należy więc do tradycji, która dopiero się tu tworzy. Właśnie dlatego dobrze wiedzieć, co jest jego treścią.

• Data odpustu: 21 maja, św. Jan Nepomucen, według opisu parafii w serwisie Diecezji Radomskiej.
• Dzień adoracji: również 21 maja. Diecezja wymienia go w opisie parafii jako osobną pozycję.
• Drugi odpust: 14 września, święto Podwyższenia Krzyża Świętego, które jest zarazem tytułem kościoła.
• Adres kościoła: ul. Iłżecka 41, Lubienia, 27-230 Brody, dekanat starachowicki południowy.
• Proboszcz: ks. Dariusz Zając, który prowadzi parafię od 2022 roku (Diecezja Radomska, Wikipedia).

Czy odpust w Lubieni wypada w dniu wspomnienia liturgicznego?

Nie. W kalendarzu liturgicznym diecezji polskich wspomnienie św. Jana Nepomucena przypada 16 maja, a opis diecezji podaje dla odpustu w Lubieni 21 maja. Skąd ta różnica, źródła nie wyjaśniają, więc nie będę zgadywał. Układ liturgii w konkretnym roku podaje diecezjalne Ordo, czyli coroczny kalendarz liturgiczny diecezji. O tym, jak świętowany jest sam odpust, informują ogłoszenia parafialne.

Ile odpustów ma parafia w Lubieni?

Dwa: majowy ku czci św. Jana Nepomucena i wrześniowy ku czci Krzyża. Szerzej piszę o drugim w tekście odpust Podwyższenia Krzyża 14 września. Obie daty w jednym zestawieniu znajdziesz niżej, w tabeli.

Kim był św. Jan Nepomucen?

Św. Jan Nepomucen był praskim kapłanem i wikariuszem generalnym arcybiskupa Pragi. W 1393 roku zginął z rozkazu króla Wacława IV Luksemburskiego: po torturach zrzucono go do Wełtawy. Papież Benedykt XIII kanonizował go w 1729 roku. Dziś czci się go jako patrona spowiedników, dobrej sławy i mostów.

Nie należy go mylić ze św. Janem Nepomucenem Neumannem, XIX-wiecznym biskupem Filadelfii. Ten drugi otrzymał imię właśnie na cześć praskiego męczennika. Więcej o samym świętym piszę w tekście święty Jan Nepomucen, patron spowiedników.

Gdzie zginął św. Jan Nepomucen?

W Pradze, w marcu 1393 roku. Ciało zrzucono do Wełtawy z mostu, który dziś nazywa się Mostem Karola. Do śmierci doszło w czasie ostrego sporu króla Wacława IV z arcybiskupem Janem z Jenštejna o prawa Kościoła. Jan Nepomucen jako najbliższy współpracownik arcybiskupa poniósł konsekwencje tego konfliktu.

Historia a legenda o tajemnicy spowiedzi

Trzeba tu rozdzielić dwie warstwy. Historycy łączą śmierć Nepomucena z konfliktem politycznym i kościelnym między królem a arcybiskupem. Opowieść o tym, że Jan nie chciał zdradzić królowi, co wyznała mu na spowiedzi królowa, pojawiła się w źródłach później. To ona ukształtowała pobożność ludową i to z niej wyrósł patronat spowiedników. Legendę opowiadam jako legendę, nie jako ustalony fakt.

Kto kanonizował Jana Nepomucena?

Kanonizował go papież Benedykt XIII w 1729 roku, osiem lat po beatyfikacji z 1721 roku. Od tego czasu kult szybko rozszedł się po Europie Środkowej, w tym po ziemiach polskich.

Figury Nepomucena przy mostach i drogach

W XVIII i XIX wieku przy rzekach, groblach i rozstajach stawiano kamienne figury świętego. Na wędrówkach po Kielecczyźnie i Mazowszu rozpoznaję je po kilku stałych cechach. Mówię tu o polskim krajobrazie ogólnie, a nie o Lubieni.

• Strój kanonika: sutanna, komża, futrzany mucet na ramionach i biret na głowie.
• Krucyfiks w dłoniach: święty zwykle trzyma go przy piersi albo na nim się wspiera.
• Pięć gwiazd wokół głowy: nawiązuje do przekazu o światłach nad wodami Wełtawy w miejscu, gdzie znaleziono ciało.
• Palec na ustach albo zamknięta księga: to znak milczenia i tajemnicy spowiedzi.
• Miejsce przy wodzie: figury stoją przy mostach i przeprawach, bo prosiło się świętego o ochronę przed powodzią.

Dlaczego Nepomucen jest patronem spowiedników?

Patronem spowiedników jest dlatego, że tradycja łączy jego śmierć w Pradze w 1393 roku z odmową ujawnienia tego, co usłyszał w konfesjonale. Dla Kościoła tajemnica spowiedzi jest nienaruszalna. Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku (kan. 983 §1) zabrania spowiednikowi zdradzenia penitenta słowem lub w jakikolwiek inny sposób.

Tajemnica spowiedzi w Kodeksie i Katechizmie

„Tajemnica sakramentalna jest nienaruszalna; dlatego spowiednikowi nie wolno słowami lub w jakikolwiek inny sposób i z jakiegokolwiek powodu w niczym zdradzić penitenta.”

Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 983 §1, 1983

Katechizm Kościoła Katolickiego mówi o tym samym językiem nauczania (KKK 1467). Każdy kapłan, który spowiada, ma obowiązek zachować absolutną tajemnicę co do wyznanych grzechów i nie może korzystać z wiedzy o życiu penitentów. Katechizm nazywa tę tajemnicę „pieczęcią sakramentalną”, bo to, co zostało wyznane, pozostaje „zapieczętowane” przez sakrament.

Co grozi spowiednikowi za złamanie tajemnicy?

Ekskomunika, która spada na niego mocą samego prawa. Kan. 1386 §1 przewiduje ją dla spowiednika, który bezpośrednio narusza tajemnicę sakramentalną, i zastrzega jej zdjęcie Stolicy Apostolskiej. Ta numeracja obowiązuje od reformy prawa karnego z konstytucją apostolską Pascite gregem Dei z 2021 roku. Wcześniej ten sam przepis był kan. 1388.

• Kan. 983 §1: spowiednikowi nie wolno zdradzić penitenta w żaden sposób i z żadnego powodu.
• Kan. 983 §2: do zachowania tajemnicy zobowiązany jest także tłumacz i każdy, kto w jakikolwiek sposób dowiedział się o grzechach ze spowiedzi.
• Kan. 1386 §1: bezpośrednie naruszenie tajemnicy karane jest ekskomuniką zastrzeżoną Stolicy Apostolskiej.
• KKK 1467: tajemnica nie zna wyjątków, a Kościół traktuje ją jako ochronę osoby i samego sakramentu.

Spowiedź przed odpustem: jak się przygotować?

Wystarczy rachunek sumienia i wybór dnia, na kilka dni przed 21 maja albo w sam dzień odpustu, jeśli parafia zapowie dodatkowych spowiedników. Odpust patronalny to dla wielu osób naturalny moment, by wrócić do konfesjonału. Nie ma tu nic do udowadniania. Patron od tajemnicy spowiedzi przypomina raczej, że to, co zostaje powiedziane, zostaje w konfesjonale.

Co to jest dzień adoracji Najświętszego Sakramentu?

Dzień adoracji Najświętszego Sakramentu to dzień, w którym parafia przez dłuższy czas wystawia Eucharystię do publicznej modlitwy. Wierni przychodzą wtedy indywidualnie lub grupami, a modlitwa często jest prowadzona na zmianę. W Lubieni według opisu Diecezji Radomskiej przypada on 21 maja, czyli w dniu odpustu św. Jana Nepomucena.

Katechizm opisuje adorację jako część kultu Eucharystii także poza Mszą. Wyraża ona wiarę w rzeczywistą obecność Chrystusa pod postaciami chleba i wina (KKK 1378-1379). KKK 1418 nazywa nawiedzenie Najświętszego Sakramentu dowodem wdzięczności, znakiem miłości i wyrazem należnej Chrystusowi czci.

Skąd parafie mają swoje dni adoracji?

Z prawa kanonicznego i z diecezjalnej organizacji modlitwy. Kan. 942 zaleca, by w kościołach, w których przechowuje się Eucharystię, raz w roku odbywało się uroczyste wystawienie przez odpowiednio długi czas, nawet z przerwami. Kan. 941-943 określają też, kto może wystawić Najświętszy Sakrament. W wielu diecezjach w Polsce parafie mają przypisane własne dni, więc adoracja przechodzi z kościoła do kościoła przez cały rok.

Jak przeżyć czas przed Najświętszym Sakramentem?

Na początek wystarczą trzy rzeczy: wejść w ciszy, przyklęknąć i usiąść tam, gdzie nikomu nie przeszkadzasz. Poniżej prosty schemat, który sprawdza się także u osób, które na adorację przychodzą pierwszy raz.

1. Wejście: wycisz telefon jeszcze przed drzwiami, a po wejściu przyklęknij przed wystawionym Najświętszym Sakramentem.
2. Kilka minut ciszy: nie trzeba nic mówić, wystarczy uświadomić sobie, przed Kim się jest.
3. Słowo Boże: przeczytaj powoli krótki fragment, na przykład J 6,35: „Jam jest chlebem życia. Kto przychodzi do Mnie, nie będzie łaknął” (Biblia Tysiąclecia).
4. Modlitwa własnymi słowami: podziękowanie, prośba, sprawy bliskich, także zmarłych.
5. Modlitwa wspólnotowa: jeśli jakaś grupa prowadzi akurat różaniec lub koronkę, można się po prostu przyłączyć.
6. Wyjście: ponownie przyklęknij i wyjdź bez pośpiechu, nie przechodząc przed ołtarzem, jeśli nie trzeba.

W wielu parafiach część godzin czuwania obejmują grupy duszpasterskie. W Lubieni dawna strona parafii wspominała Koło Różańcowe w Lubieni. Kto dziś prowadzi poszczególne godziny 21 maja, podaje ogłoszenie parafialne.

Jak długo trzeba zostać na adoracji?

Nie ma minimalnego czasu. Pięć minut w drodze z pracy to także adoracja. Godzina czuwania jest zwyczajem wielu wspólnot, nie obowiązkiem. Jeśli parafia ułoży grafik dla grup, dobrze przyjść na swoją godzinę, ale dzień adoracji jest otwarty dla każdego, kto wejdzie do kościoła.

Adoracja z dziećmi: kilka praktycznych zasad

Z małymi dziećmi lepiej przyjść na krótko niż wcale. Kilka minut, szeptem wypowiedziane „Jezu, kocham Cię” i spokojne wyjście uczą więcej niż godzina walki z nudą. Dobrze usiąść bliżej wyjścia i wcześniej wytłumaczyć dziecku, czym jest monstrancja.

Odpust parafialny a odpust zupełny: czym się różnią?

Odpust parafialny to święto patrona wspólnoty z uroczystą liturgią. Odpust w sensie teologicznym to darowanie kary doczesnej za grzechy już odpuszczone (KKK 1471). Odpust zupełny wymaga spowiedzi, Komunii, modlitwy w intencjach Ojca Świętego i braku przywiązania do grzechu. Zasady ustalają kan. 992-997 KPK oraz Wykaz odpustów Penitencjarii Apostolskiej z 1999 roku.

„Odpust jest to darowanie przed Bogiem kary doczesnej za grzechy zgładzone już co do winy.”

Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1471, 1992

W mowie potocznej „odpust” oznacza też kramy, watę cukrową i spotkania rodzinne. To zwyczaj, który towarzyszy świętu, ale nie stanowi jego treści. Różnice zebrałem w tabeli.

Pojęcie	Czym jest	Podstawa	Co trzeba zrobić
Odpust parafialny	Uroczystość patrona lub tytułu kościoła	Zwyczaj i kalendarz parafii	Udział w liturgii, sumie, procesji
Odpust zupełny	Darowanie całej kary doczesnej	KKK 1471, kan. 992-993	Czynność z Wykazu odpustów plus zwykłe warunki
Odpust cząstkowy	Darowanie części kary doczesnej	Kan. 993, Wykaz odpustów	Czynność z Wykazu, skrucha serca
Festyn odpustowy	Zwyczaj towarzyski i handlowy	Tradycja lokalna	Nic z punktu widzenia wiary

Jakie są warunki odpustu zupełnego?

Są cztery zwykłe warunki i jedna czynność, z którą Kościół wiąże odpust. Wykaz odpustów (wyd. IV, 1999) wymienia je tak:

1. Spowiedź sakramentalna: może być odbyta kilka dni przed czynnością odpustową albo po niej, a jedna spowiedź wystarcza do kilku odpustów zupełnych.
2. Komunia eucharystyczna: osobna do każdego odpustu zupełnego, najlepiej tego samego dnia.
3. Modlitwa w intencjach Ojca Świętego: wystarcza „Ojcze nasz” i „Zdrowaś Maryjo”, choć można wybrać inną modlitwę.
4. Brak przywiązania do grzechu: wewnętrzne odcięcie się od jakiegokolwiek grzechu, także lekkiego.
5. Czynność odpustowa: konkretny akt wskazany w Wykazie, na przykład nawiedzenie kościoła połączone z modlitwą.

Kan. 996 dodaje, że uzyskać odpust może osoba ochrzczona, nieobjęta ekskomuniką i będąca w stanie łaski przynajmniej po wykonaniu przepisanych czynności.

Czy 21 maja w Lubieni wiąże się z odpustem zupełnym?

To zależy od decyzji parafii i diecezji, a ten przewodnik jej nie zastąpi. Wykaz odpustów przewiduje odpust zupełny za nawiedzenie kościoła parafialnego w uroczystość jego tytułu, czyli w Lubieni 14 września. Czy i na jakich warunkach odpust zupełny łączy się także z 21 maja, rozstrzyga ogłoszenie parafialne albo dekret. Sprawdź to przy kościele.

Czy odpust zupełny można ofiarować za zmarłych?

Tak. Kan. 994 stanowi, że każdy wierny może uzyskać odpust dla siebie albo ofiarować go zmarłym na sposób wstawiennictwa. Nie można natomiast ofiarować odpustu za inną żyjącą osobę. Kościół nie składa tu żadnej obietnicy co do skutku. Modlitwę za zmarłych powierza miłosierdziu Boga.

Dwa odpusty w Lubieni: 21 maja i 14 września

Parafia w Lubieni świętuje dwa odpusty w ciągu roku: majowy ku czci św. Jana Nepomucena, połączony z dniem adoracji, oraz wrześniowy, przypadający w tytuł kościoła, czyli Podwyższenie Krzyża Świętego. Oba podaje opis parafii na stronie Diecezji Radomskiej, sprawdzony w październiku 2026 roku.

Cecha	21 maja	14 września
Patron	św. Jan Nepomucen	Podwyższenie Krzyża Świętego
Związek z kościołem	Drugi odpust parafii	Tytuł kościoła poświęconego 9.09.1986
Dodatkowy charakter dnia	Dzień adoracji Najświętszego Sakramentu	Święto liturgiczne w całym Kościele
Okres roku	Maj, czas nabożeństw majowych	Początek jesieni
Odpust zupełny z Wykazu	Zależy od ogłoszenia parafii	Przewidziany za nawiedzenie kościoła w uroczystość tytułu

Czym różni się święto patronalne od tytułu kościoła?

Tytuł to wezwanie, pod którym kościół został poświęcony. W Lubieni jest nim Podwyższenie Krzyża Świętego, nadane przy poświęceniu przez bp. Edwarda Materskiego w 1986 roku. Odpust ku czci innego świętego jest dodatkowym świętem wspólnoty. Nie zmienia wezwania kościoła.

Majowy odpust i nabożeństwo majowe

21 maja wypada w środku miesiąca maryjnego. W wielu parafiach tego dnia wieczorne nabożeństwo majowe łączy się z zakończeniem adoracji. W Lubieni opisuję tę tradycję osobno w tekście nabożeństwa majowe w Lubieni. Jak wygląda ten dzień w danym roku, podaje parafia. Przygotowując się do odpustu, dobrze zaplanować:

• Spowiedź: kilka dni wcześniej, jeśli chcesz uniknąć kolejki w dniu święta.
• Godzinę adoracji: nawet krótką, w porze, która pasuje do twojego planu dnia.
• Intencję: za siebie, za rodzinę albo za zmarłych, jeśli chcesz ofiarować im odpust.
• Udział w liturgii: Mszę lub sumę odpustową, gdy parafia ją zapowie.
• Nabożeństwo majowe: litanię loretańską jako naturalne zakończenie dnia.

Rok liturgiczny w Lubieni ma też inne mocne punkty. Zimą są to roraty i Godzinki w Lubieni, wiosną Droga Krzyżowa, a w maju odpust Nepomucena.

Jak sprawdzić porządek nabożeństw 21 maja?

Porządek nabożeństw 21 maja sprawdzisz na trzy sposoby: w ogłoszeniach czytanych w niedzielę, w gablocie przy kościele przy ul. Iłżeckiej 41 albo telefonicznie w kancelarii parafii. Godzin nie podaję z pamięci. Parafia nie prowadzi dziś własnej strony, a opis na stronie Diecezji Radomskiej pochodzi z 2017 roku.

Gdzie znaleźć ogłoszenia parafii Lubienia?

Najpewniejsze są ogłoszenia z niedzieli poprzedzającej 21 maja. Ten serwis jest niezależnym przewodnikiem i nie publikuje ogłoszeń w imieniu parafii. Przed przyjazdem sprawdź:

1. Ogłoszenia niedzielne: czytane po Mszach w ostatnią niedzielę przed odpustem.
2. Gablotę przy kościele: zwykle wisi w niej wydruk ogłoszeń i porządek nabożeństw.
3. Kancelarię parafii: pytania o spowiedź, grafik adoracji i godzinę sumy najlepiej zadać bezpośrednio.
4. Stronę Diecezji Radomskiej: zawiera metrykę parafii, czyli adres, odpusty i proboszcza, ale nie aktualny program dnia.
5. Znajomych z parafii: mieszkańcy Lubieni, Klepaczy, Komornik czy Przymiarek wiedzą, co ogłoszono.

Czy 21 maja odprawiana jest suma odpustowa?

To zależy od programu, który parafia ogłasza na dany rok. Często odpust obejmuje uroczystą Mszę z kazaniem i zakończenie adoracji, ale ani karta parafii w diecezji, ani inne dostępne mi źródła nie podają programu dnia w Lubieni. Przed wyjazdem potwierdź godziny na miejscu albo w kancelarii.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Jan Nepomucen to ten sam święty co Jan Nepomucen Neumann?

Nie. Św. Jan Nepomucen to praski kapłan zabity w 1393 roku i kanonizowany w 1729 roku. Św. Jan Nepomucen Neumann żył w XIX wieku i był biskupem Filadelfii w Stanach Zjednoczonych. Imię drugiego nawiązuje do pierwszego.

Czy na adorację trzeba się zapisać?

Zwykle nie. Do kościoła można wejść i pomodlić się w dowolnej chwili czuwania. Niektóre parafie układają grafik godzin dla grup i wspólnot, a informację o nim podają w ogłoszeniach.

Czy przed wystawionym Najświętszym Sakramentem przyklęka się na oba kolana?

Tradycyjnie tak: przed wystawionym Najświętszym Sakramentem przyklęka się na oba kolana, a przed tabernakulum na jedno. W praktyce decydują zwyczaj i możliwości. Osoba starsza lub chora może skłonić głowę albo się ukłonić.

Czy odpust parafialny to to samo co festyn?

Nie. Istotą odpustu jest liturgia ku czci patrona i możliwość uzyskania odpustu w sensie duchowym. Kramy i spotkania to zwyczaj, który towarzyszy świętu, ale nie stanowi jego treści.

Ile razy dziennie można uzyskać odpust zupełny?

Raz dziennie. Wyjątkiem jest odpust w godzinie śmierci, który Wykaz odpustów dopuszcza nawet wtedy, gdy ktoś tego samego dnia uzyskał już odpust zupełny. Odpusty cząstkowe można uzyskiwać wiele razy dziennie.

Czy w czasie adoracji można się wyspowiadać?

Często tak. W wielu parafiach kapłan spowiada w czasie wystawienia, zwłaszcza w dni odpustowe. Czy tak będzie 21 maja w Lubieni, dowiesz się z ogłoszeń parafialnych.

Co oznaczają pięć gwiazd wokół głowy Nepomucena?

Nawiązują do przekazu o światłach, które miały się ukazać nad Wełtawą w miejscu, gdzie znaleziono ciało świętego. W pobożności ludowej czyta się je także jako pięć liter łacińskiego słowa tacui, czyli „zamilkłem”. To symbolika tradycji, nie element nauki Kościoła.

Czy odpust zupełny można uzyskać dla innej żyjącej osoby?

Nie. Kan. 994 pozwala uzyskać odpust dla siebie albo ofiarować go zmarłym na sposób wstawiennictwa. Za żyjących można się modlić, ale odpustu nie przenosi się na nich.

Źródła i literatura

1. Diecezja Radomska, Lubienia - parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (tekst opisu z 23.07.2017, stan strony z października 2026).
2. Katechizm Kościoła Katolickiego, 1992; wyd. polskie II, Pallottinum, Poznań 2002, nr 1378-1379, 1418, 1467, 1471.
3. Kodeks Prawa Kanonicznego, 1983, przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu, kan. 941-943, 983, 992-997, 1386 §1 (w brzmieniu nadanym konstytucją apostolską Pascite gregem Dei, 2021).
4. Penitencjaria Apostolska, Wykaz odpustów (Enchiridion indulgentiarum), wyd. IV, 1999; wydanie polskie Pallottinum.
5. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000 (J 6,35).
6. Wikipedia, Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni (na podstawie Rocznika Diecezji Radomskiej 2007 i 2018).
7. Wikipedia, Lubienia (województwo świętokrzyskie).
8. Wikipedia, Jan Nepomucen.
9. Zdjęcie wyróżniające: Jolanta Dyr, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons, strona pliku.