Spis treści
Odpust w Lubieni 14 września to coroczne święto patronalne parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni w diecezji radomskiej. Według opisu parafii na stronie Diecezji Radomskiej parafia ma dwa odpusty: 14 września (Podwyższenie Krzyża Świętego) i 21 maja (św. Jan Nepomucen). W dniu tytułu kościoła Wykaz odpustów z 1999 r. przewiduje odpust zupełny za nawiedzenie kościoła parafialnego.
Kiedy jest odpust w Lubieni?
Główny odpust parafii w Lubieni przypada co roku 14 września, w święto Podwyższenia Krzyża Świętego. To wezwanie nosi miejscowy kościół. Drugi odpust, ku czci św. Jana Nepomucena, parafia obchodzi 21 maja (opis parafii, Diecezja Radomska, sprawdzone w październiku 2026). Dzień tygodnia zmienia się z roku na rok, dlatego porządek uroczystości podają bieżące ogłoszenia parafialne.
Pod jakim wezwaniem jest kościół w Lubieni?
Kościół w Lubieni ma wezwanie Podwyższenia Krzyża Świętego i to samo wezwanie nosi parafia. Stoi przy ul. Iłżeckiej 41, w gminie Brody w powiecie starachowickim. Więcej o budowie świątyni piszę w tekście kościół i parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni. Najważniejsze dane z oficjalnych opisów:
- Erekcja parafii - 1 stycznia 1984 r., dekret bp. Edwarda Materskiego, parafia wydzielona z terenu parafii Krynki (Diecezja Radomska).
- Budowa kościoła - lata 1983-1986, budowniczy ks. Krzysztof Orzeł, proboszcz w latach 1984-2017 (Wikipedia, na podstawie Rocznika Diecezji Radomskiej).
- Poświęcenie - 9 września 1986 r., bp Edward Materski, czyli zaledwie pięć dni przed świętem patronalnym.
- Projekt - arch. Zofia Łotkowska z Radomia i P. Franczak; jednonawowa bryła z czerwonego kamienia i cegły.
- Dekanat - starachowicki południowy, diecezja radomska.
- Proboszcz - ks. Dariusz Zając, od 2022 r.
Czy odpust w Lubieni zawsze jest 14 września?
Tak, data święta liturgicznego jest stała: 14 września w każdym roku. Zmienia się tylko dzień tygodnia. W wielu polskich parafiach zewnętrzne obchody odpustu, na przykład sumę z procesją, przenosi się na najbliższą niedzielę, żeby więcej osób mogło przyjść. To, czy tak będzie w Lubieni w danym roku, ogłasza parafia w ogłoszeniach duszpasterskich.
Tytuł kościoła i drugi odpust 21 maja
Parafia ma dwa terminy odpustowe. Majowy, ku czci patrona spowiedników i mostów, opisuję osobno w tekście odpust św. Jana Nepomucena 21 maja. Według opisu diecezji 21 maja jest w Lubieni również dniem adoracji Najświętszego Sakramentu.
Co to jest święto Podwyższenia Krzyża Świętego?
Podwyższenie Krzyża Świętego to święto liturgiczne obchodzone w całym Kościele 14 września. Jego treścią jest cześć dla Krzyża jako znaku zbawienia, a nie tylko narzędzia męki. W kalendarzu ma rangę święta, a we Mszy czyta się m.in. J 3,13-17 i Flp 2,6-11. Katechizm (KKK 613-617) mówi o śmierci Chrystusa na krzyżu jako o ofierze, która jedna ludzi z Bogiem.
Krzyż w nauczaniu Kościoła
Katechizm Kościoła Katolickiego z 1992 r. poświęca ofierze krzyżowej kilka kolejnych punktów. Wymieniam je w kolejności, bo dobrze pokazują, co Kościół świętuje 14 września:
- KKK 613 - śmierć Chrystusa to ofiara paschalna, która przynosi ostateczne odkupienie ludzi.
- KKK 614 - ofiara Chrystusa jest jedyna i dopełnia wszystkie ofiary Starego Przymierza.
- KKK 615 - posłuszeństwo Jezusa zastępuje nieposłuszeństwo Adama.
- KKK 616 - miłość „aż do końca” nadaje ofierze wartość odkupieńczą.
- KKK 617 - Sobór Trydencki nazywa mękę Chrystusa przyczyną zasługującą naszego usprawiedliwienia.
- KKK 618 - Chrystus wzywa uczniów, by brali swój krzyż i szli za Nim (por. Mt 16,24).
„Jeśli kto chce pójść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech weźmie krzyż swój i niech Mnie naśladuje.” - Mt 16,24, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum 2000
Czym różni się święto Podwyższenia Krzyża od Wielkiego Piątku?
Wielki Piątek wspomina samą mękę i śmierć Jezusa, w ciszy i poście, z adoracją Krzyża. Święto 14 września patrzy na Krzyż z drugiej strony: jako na znak zwycięstwa i chwały. Jeśli ciekawi Cię wielkopostna strona tego tematu, zajrzyj do tekstu Droga Krzyżowa i Gorzkie Żale w Lubieni.
| Obchód | Termin | Akcent | Kolor liturgiczny |
|---|---|---|---|
| Podwyższenie Krzyża Świętego | 14 września, data stała | Krzyż jako znak zbawienia i zwycięstwa | czerwony |
| Wielki Piątek Męki Pańskiej | piątek przed Wielkanocą, data ruchoma | męka i śmierć Chrystusa, adoracja Krzyża | czerwony |
| Znalezienie Krzyża Świętego (dawny kalendarz) | 3 maja, przed reformą kalendarza w XX wieku | tradycja o odnalezieniu relikwii | czerwony |
Jaki kolor szat liturgicznych obowiązuje 14 września?
Czerwony. Mszał Rzymski dla diecezji polskich przewiduje na święto Podwyższenia Krzyża szaty czerwone. Ten kolor oznacza w liturgii krew męczeństwa, mękę Pańską i ogień Ducha Świętego. W Lubieni pasuje to zresztą do samego kościoła, zbudowanego z czerwonego kamienia i cegły.
Skąd się wzięło święto 14 września?
Święto 14 września ma korzenie w Jerozolimie z IV wieku. Tradycja wiąże je z poświęceniem bazyliki Grobu Pańskiego, zbudowanej za cesarza Konstantyna, i z ukazaniem wiernym relikwii Krzyża dzień po tej uroczystości. W VII wieku doszła do tego pamięć o odzyskaniu relikwii przez cesarza Herakliusza. Daty z tak dawnych czasów podaję ostrożnie, bo przekazy różnią się szczegółami.
Jerozolima, św. Helena i odzyskanie relikwii
Przekaz o odnalezieniu Krzyża należy do tradycji, nie do dokumentów historycznych w dzisiejszym sensie. Kolejność wydarzeń, jaką podaje tradycja, wygląda tak:
- IV wiek, Jerozolima - według tradycji św. Helena, matka cesarza Konstantyna, szuka miejsc związanych z męką Jezusa i odnajduje drzewo Krzyża.
- IV wiek, bazylika Grobu Pańskiego - Konstantyn wznosi nad miejscem Golgoty i grobu wielki kompleks świątynny, a jego poświęcenie daje początek corocznemu świętu.
- Dzień po poświęceniu - biskup podnosi relikwię Krzyża przed zgromadzonymi, stąd nazwa „podwyższenie”.
- VII wiek, wojna z Persami - relikwia trafia w ręce perskie, a cesarz Herakliusz odzyskuje ją i przywraca do Jerozolimy.
- Średniowiecze - drobne cząstki relikwii rozchodzą się po Europie, także do Polski.
Kto według tradycji odnalazł Krzyż Chrystusa?
Według tradycji uczyniła to św. Helena, matka cesarza Konstantyna, w czasie pobytu w Jerozolimie w IV wieku. Opowieść ma wiele wersji i rozwinęła się w kolejnych stuleciach. Kościół czci św. Helenę jako świętą, ale szczegóły legendy nie należą do nauki wiary.
Dlaczego święto przypada właśnie 14 września?
Bo tradycja łączy tę datę z dniem po poświęceniu bazyliki Grobu Pańskiego w Jerozolimie, kiedy relikwię pokazano wiernym. W dawnym kalendarzu, używanym także w Polsce, istniały dwa święta Krzyża: Znalezienie (3 maja) i Podwyższenie (14 września). Po reformie kalendarza w XX wieku w Kościele powszechnym zostało jedno, wrześniowe.
Jakie czytania czyta się 14 września?
We Mszy święta Podwyższenia Krzyża czyta się cztery teksty biblijne. Wszystkie prowadzą do jednej myśli: to, co było znakiem śmierci, staje się źródłem życia. Pierwsze czytanie z Lb 21,4b-9 mówi o wężu miedzianym, Psalm 78 przypomina dzieła Boga na pustyni, Flp 2,6-11 jest hymnem o uniżeniu Chrystusa, a Ewangelia J 3,13-17 łączy te wątki w słowach o wywyższeniu Syna Człowieczego.
- Pierwsze czytanie - Lb 21,4b-9: Mojżesz na rozkaz Boga sporządza węża z miedzi i umieszcza go na palu.
- Psalm responsoryjny - fragmenty Ps 78: wspomnienie niewierności ludu i Bożego miłosierdzia w czasie wędrówki.
- Drugie czytanie - Flp 2,6-11: Chrystus uniżył samego siebie aż do śmierci krzyżowej, dlatego Bóg Go wywyższył.
- Ewangelia - J 3,13-17: rozmowa Jezusa z Nikodemem i słowa o Bogu, który tak umiłował świat.
Wąż miedziany i hymn o uniżeniu Chrystusa
Te dwa czytania tworzą parę. W Księdze Liczb lud spogląda na znak podniesiony na palu i zostaje ocalony. W Liście do Filipian św. Paweł opisuje drogę w dół, od bóstwa do śmierci na krzyżu, a potem drogę w górę, do wywyższenia. Krzyż jest w tym hymnie punktem zwrotnym.
Co oznacza wąż miedziany z Księgi Liczb?
Wąż miedziany to znak, który Mojżesz zawiesił na palu na pustyni, aby ukąszeni przez węże Izraelici, patrząc na niego, zachowali życie (Lb 21,8-9). Nie był bożkiem: liczyło się posłuszeństwo Bożemu słowu. Ewangelia Jana odczytuje go jako zapowiedź Chrystusa ukrzyżowanego.
Gdzie w Biblii jest mowa o wywyższeniu Syna Człowieczego?
W Ewangelii według św. Jana, w rozdziale 3, w rozmowie Jezusa z Nikodemem (J 3,14-15). Wątek wraca w J 8,28 i J 12,32, gdzie Jezus mówi o przyciągnięciu wszystkich do siebie, gdy zostanie wywyższony.
„A jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak potrzeba, by wywyższono Syna Człowieczego, aby każdy, kto w Niego wierzy, miał życie wieczne.” - J 3,14-15, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum 2000
Jak uzyskać odpust zupełny w dniu odpustu parafialnego?
W uroczystość tytułu kościoła parafialnego, a w Lubieni jest to 14 września, Wykaz odpustów wydany przez Penitencjarię Apostolską (wyd. IV, 1999) przewiduje odpust zupełny za nawiedzenie kościoła połączone z odmówieniem „Ojcze nasz” i „Wierzę w Boga”. Do tego dochodzą zwykłe warunki: spowiedź, Komunia Święta, modlitwa w intencjach Ojca Świętego i brak przywiązania do jakiegokolwiek grzechu.
Słowo „odpust” ma w polszczyźnie dwa znaczenia. Oznacza uroczystość patronalną parafii, a w języku teologii także darowanie kary doczesnej. Katechizm definiuje je tak:
„Odpust jest to darowanie przed Bogiem kary doczesnej za grzechy zgładzone już co do winy.” - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1471, 1992
Zasady prawne opisuje Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. w kan. 992-997. Odpust nie działa jak automat. Kościół traktuje go jako dar, który zakłada nawrócenie serca, a o szczegółach w danym roku informuje parafia.
Warunki odpustu zupełnego krok po kroku
Z lektury Wykazu odpustów i Katechizmu wynika prosta lista kontrolna. Ułożyłem ją w kolejności, w jakiej najłatwiej o niej myśleć:
- Stan łaski - przynajmniej przy zakończeniu czynności trzeba być wolnym od grzechu ciężkiego (KPK kan. 996).
- Spowiedź sakramentalna - jedna spowiedź może wystarczyć do uzyskania kilku odpustów zupełnych w różnych dniach.
- Komunia Święta - przyjęta w związku z danym odpustem; do każdego odpustu zupełnego potrzebna jest osobna Komunia.
- Nawiedzenie kościoła - wejście do kościoła parafialnego w dniu tytułu, w Lubieni 14 września.
- Modlitwa przy nawiedzeniu - „Ojcze nasz” i „Wierzę w Boga”.
- Modlitwa w intencjach Ojca Świętego - na przykład „Ojcze nasz” i „Zdrowaś Maryjo”, choć wolno wybrać inną modlitwę.
- Wolność od przywiązania do grzechu - także lekkiego; gdy jej brak, odpust staje się cząstkowy.
Czy trzeba iść do spowiedzi w samym dniu odpustu?
Nie. Wykaz odpustów dopuszcza, by spowiedź i Komunia nastąpiły w pewnym odstępie czasu przed wykonaniem czynności odpustowej albo po nim. Najbardziej wskazane jest przyjęcie Komunii i modlitwa w intencjach papieża tego samego dnia. W razie wątpliwości najlepiej zapytać spowiednika.
Czy odpust zupełny można ofiarować za zmarłego?
Tak. Każdy odpust, zupełny i cząstkowy, można ofiarować za zmarłych na sposób wstawiennictwa (KPK kan. 994, KKK 1479). Nie można natomiast ofiarować odpustu za inne żyjące osoby. Dlatego wiele osób łączy wrześniowy odpust z modlitwą za bliskich zmarłych.
Jak wygląda odpust parafialny w Polsce?
Odpust parafialny w Polsce to przede wszystkim uroczysta Msza zwana sumą odpustową, sprawowana w dniu patrona kościoła albo w najbliższą niedzielę. Często towarzyszą jej procesja, okazja do spowiedzi i obecność duchownych z okolicznych parafii. Wokół święta religijnego narosły też zwyczaje świeckie: kramy, rodzinny obiad, odwiedziny bliskich. Poniżej opisuję ogólną praktykę, nie konkretny przebieg uroczystości w Lubieni.
Suma odpustowa, procesja i zwyczaje
W tradycji polskich parafii odpust składa się zwykle z kilku stałych elementów:
- Suma odpustowa - najbardziej uroczysta Msza dnia, często z kazaniem gościa.
- Procesja - zwykle wokół kościoła, z Najświętszym Sakramentem, chorągwiami i feretronami.
- Spowiedź - przed sumą dyżurują często dodatkowi spowiednicy, co ułatwia spełnienie warunków odpustu zupełnego.
- Cześć dla patrona - w parafiach Krzyża Świętego może to być adoracja krzyża lub relikwii, jeśli parafia ją przewiduje.
- Modlitwa wspólnot - włączają się grupy parafialne, na przykład Koło Różańcowe w Lubieni, wspomniane na dawnej stronie parafii w 2021 r.
- Spotkania rodzinne - w praktyce wiele rodzin traktuje odpust jako okazję do odwiedzin bliskich i grobów.
Czy na odpust przyjeżdżają księża z innych parafii?
Tak, to bardzo częsty zwyczaj. Proboszcz zaprasza kapłanów z dekanatu do wspólnej celebracji sumy i do pomocy w spowiedzi, a podczas ich odpustów odwzajemnia wizytę. Lubienia należy do dekanatu starachowickiego południowego, więc naturalnymi gośćmi są duchowni z sąsiednich parafii.
Czy kramy odpustowe są częścią święta religijnego?
Nie. Kramy z obwarzankami, zabawkami i słodyczami to zwyczaj ludowy, który wyrósł obok święta. Istotą odpustu pozostaje Eucharystia i cześć dla patrona. Lubię ten folklor, bo w wielu wsiach regionu przetrwał przez dekady, ale nie mylę go z samym świętem.
Jak sprawdzić godziny Mszy i ogłoszenia parafii Lubienia?
Aktualne godziny Mszy w Lubieni najpewniej sprawdzisz w ogłoszeniach czytanych po niedzielnej Mszy, w gablocie przy kościele albo dzwoniąc do kancelarii parafialnej. Numer kancelarii podaje opis parafii na stronie Diecezji Radomskiej. Ten serwis jest niezależnym przewodnikiem i nie publikuje godzin ani ogłoszeń, bo dostępne źródła różnią się między sobą.
Czy parafia Lubienia ma stronę internetową?
Nie, według stanu z października 2026 r. parafia nie prowadzi własnej strony. Diecezja Radomska i katalog gminy Brody nadal wskazują domenę parafialubienia.pl, ale dziś działa pod nią niezależny przewodnik, a nie serwis parafii. Nie znalazłem też oficjalnego profilu parafii w mediach społecznościowych.
Dlaczego godziny Mszy trzeba sprawdzić przed przyjazdem?
Ponieważ opis parafii na stronie diecezji (tekst z 2017 r., sprawdzony w październiku 2026 r.) i dawna strona parafii z czerwca 2019 r. podają nieco inny porządek Mszy w dni powszednie i święta. Poza tym w dniu odpustu porządek często się zmienia. Przed przyjazdem:
- Ogłoszenia parafialne - posłuchaj ich w niedzielę przed 14 września albo poproś kogoś z parafii o informację.
- Gablota przy kościele - przy ul. Iłżeckiej 41 wisi zwykle aktualny porządek nabożeństw.
- Kancelaria parafialna - telefon z opisu diecezji; zapytaj o godzinę sumy i możliwość spowiedzi.
- Strona Diecezji Radomskiej - opis parafii z danymi kontaktowymi, z zastrzeżeniem, że tekst powstał w 2017 r.
- Sąsiednie parafie dekanatu - czasem rozpowszechniają informację o odpustach w okolicy.
Intencje mszalne na odpust: ogólna praktyka
W Kościele w Polsce intencję mszalną zamawia się osobiście w kancelarii własnej parafii albo w zakrystii po Mszy. Zasady opisuje KPK w kan. 945-958: kapłan może przyjąć ofiarę za odprawienie Mszy w określonej intencji. Ofiara jest dobrowolna, a Kodeks wyraźnie zachęca, by kapłani odprawiali Msze także za ubogich bez ofiary (kan. 945 § 2). Na dzień odpustu intencje bywają zajęte wcześniej, więc z zamówieniem najlepiej nie czekać do ostatniej chwili.
Krzyż w regionie: Święty Krzyż i Nowa Słupia
Najważniejszym miejscem kultu Krzyża w województwie świętokrzyskim jest Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego na Świętym Krzyżu (Łysej Górze), nad Nową Słupią. To kontekst regionalny: parafia w Lubieni nie jest z sanktuarium formalnie związana. Wspólne jest wezwanie i to, że oba miejsca leżą w tym samym regionie, z którego pochodzi nazwa województwa.
Gdzie w regionie przechowywane są relikwie Krzyża Świętego?
W sanktuarium na Świętym Krzyżu, na szczycie Łysej Góry w Górach Świętokrzyskich. Od relikwii pochodzi zresztą nazwa szczytu, a pośrednio całego województwa. Planując odpustowy dzień, łatwo połączyć Lubienię z Łysą Górą:
- Lubienia - kościół Podwyższenia Krzyża Świętego, święto patronalne 14 września.
- Nowa Słupia - punkt wyjścia szlaku pieszego na Święty Krzyż.
- Święty Krzyż - sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego, cel pielgrzymek z całego regionu.
- Kontekst górniczy - Lubienia to dawna osada z kopalnią rudy żelaza „Józef” (od 1816 r.), później ZGH „Zębiec”.
- Bł. abp Antoni Julian Nowowiejski - urodzony w Lubieni w 1858 r., biskup płocki, beatyfikowany w 1999 r.
Czy z Lubieni organizowano pielgrzymki na Święty Krzyż?
Tak, przynajmniej raz takie wydarzenie zostało udokumentowane. Według dawnej strony parafii z maja 2020 r. 7 marca 2020 r. parafia zorganizowała Drogę Krzyżową z Nowej Słupi na Święty Krzyż. Uczestnicy wyruszyli o 12:00 spod kościoła w Nowej Słupi, a o 14:00 na Świętym Krzyżu odprawiono Mszę. To wydarzenie archiwalne, nie stały zwyczaj.
Najczęściej zadawane pytania
Czy 14 września to święto nakazane?
Nie. Podwyższenie Krzyża ma w kalendarzu liturgicznym rangę święta, ale nie należy do świąt nakazanych w Polsce. Udział we Mszy jest tego dnia dobrowolny. W parafii o tym wezwaniu to jednak dzień szczególny, bo przypada odpust.
Co oznacza słowo „podwyższenie” w nazwie święta?
Nawiązuje do uniesienia relikwii Krzyża przed wiernymi w Jerozolimie, aby mogli ją uczcić. Odsyła też do słów Jezusa o wywyższeniu Syna Człowieczego (J 3,14). Krzyż jest w tym ujęciu znakiem zwycięstwa nad śmiercią.
Jak często można uzyskać odpust zupełny?
Odpust zupełny można uzyskać raz dziennie; szczegółowe normy zawiera Wykaz odpustów, do którego odsyła KPK kan. 997. Wyjątkiem jest odpust w chwili śmierci. Odpust cząstkowy można uzyskać kilka razy w ciągu dnia.
Czy w dniu odpustu można przyjąć Komunię dwa razy?
Tak, ale tylko podczas drugiej Mszy, w której się uczestniczy (KPK kan. 917). Nie wystarczy samo przyjście do kościoła na rozdawanie Komunii. Do jednego odpustu zupełnego potrzebna jest jedna Komunia.
Kiedy powstała parafia w Lubieni?
Parafię erygował bp Edward Materski 1 stycznia 1984 r., wydzielając ją z parafii Krynki. Duszpasterstwo na miejscu zaczęło się w 1980 r. w tymczasowej kaplicy urządzonej przez ks. Zbigniewa Kowalczyka, wikariusza z Krynek. Kościół poświęcono 9 września 1986 r. (Diecezja Radomska).
Kto urodził się w Lubieni?
W Lubieni urodził się 11 lutego 1858 r. Antoni Julian Nowowiejski, biskup płocki w latach 1908-1941. Zmarł 28 maja 1941 r. w niemieckim obozie Soldau w Działdowie. Jan Paweł II beatyfikował go 13 czerwca 1999 r. w gronie 108 męczenników, a jego wspomnienie przypada 12 czerwca.
Jakie są inne święta i nabożeństwa związane z Krzyżem w ciągu roku?
Krzyż stoi w centrum liturgii Wielkiego Piątku z adoracją Krzyża. W Wielkim Poście polskie parafie odprawiają Drogę Krzyżową i Gorzkie Żale. Według dawnej strony parafii w Lubieni od lat odbywała się też Harcerska Droga Krzyżowa: w 2019 r. była to jej XVIII edycja. Okres jesienno-zimowy w parafii wyznaczają z kolei roraty i Godzinki w Lubieni.
Łukasz Cedro - pochodzi ze Starachowic i od lat zajmuje się historią Staropolskiego Okręgu Przemysłowego: dawnymi kopalniami rudy żelaza, osadami górniczymi i parafiami, które wokół nich wyrosły.
Aktualizacja: październik 2026
Źródła i literatura
- Diecezja Radomska: Lubienia, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (tekst opisu z 23.07.2017, odczyt 27.10.2026).
- Wikipedia: Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni (na podstawie Rocznika Diecezji Radomskiej 2007 i 2018).
- Wikipedia: Lubienia (województwo świętokrzyskie).
- Wikipedia: Antoni Julian Nowowiejski.
- Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000: Lb 21,4b-9; Flp 2,6-11; J 3,13-17; Mt 16,24.
- Katechizm Kościoła Katolickiego, 1992 (wyd. polskie II, Pallottinum 2002), nr 613-618, 1471, 1479.
- Kodeks Prawa Kanonicznego, 1983, kan. 917, 945-958, 992-997.
- Penitencjaria Apostolska, Wykaz odpustów (Enchiridion indulgentiarum), wyd. IV, 1999.
- Mszał Rzymski dla diecezji polskich, 1986: Podwyższenie Krzyża Świętego, 14 września.
- Archiwum dawnej strony parafialubienia.pl w Wayback Machine (zrzuty z lat 2019-2021).
- Zdjęcie wyróżniające: Jolanta Dyr, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons, strona pliku.




