Roraty i Godzinki w Lubieni - adwentowe poranki

Autor: · zmiana

Spis treści

Roraty i Godzinki w Lubieni w skrócie

Roraty to adwentowa Msza wotywna o Najświętszej Maryi Pannie, odprawiana w dni powszednie zwykle przed świtem, przy świecach i lampionach. W kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni, według dawnej strony parafii z 2019 r., Roraty zaczynały się o 7:00, a o 6:40 śpiewano Godzinki o Niepokalanym Poczęciu. Aktualną godzinę podają ogłoszenia z I niedzieli Adwentu.

Poniżej opisuję, co dzieje się podczas Rorat, czym msza roratnia różni się od zwykłej Mszy adwentowej, skąd wzięła się jej nazwa i jak przygotować dziecko na grudniowy poranek w kościele.

Roraty w Lubieni: poranna Msza z lampionami

Roraty w Lubieni odprawia parafia Podwyższenia Krzyża Świętego, należąca do diecezji radomskiej i dekanatu starachowickiego południowego. Według dawnej strony parafii z listopada 2019 r. w Adwencie Roraty odbywały się w dni powszednie o 7:00, a śpiew Godzinek zaczynał się o 6:40. To zapis sprzed kilku lat, a nie bieżący porządek nabożeństw.

Kościół przy ul. Iłżeckiej 41 jest budowlą młodą: wznoszono go w latach 1983-1986, a poświęcił go bp Edward Materski 9 września 1986 r. (opis parafii na stronie Diecezji Radomskiej). Wieś jest dużo starsza, ale o tym piszę niżej. Samo miejsce opisuje tekst parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni.

O której były Roraty w Lubieni w Adwencie 2019?

W Adwencie 2019 r. Roraty w Lubieni zaczynały się o 7:00 w dni powszednie, a o 6:40 wierni śpiewali Godzinki, jak podawała wtedy dawna strona parafii. Tak wyglądał ten zapis:

Element poranka Godzina (Adwent 2019) Źródło
Godzinki o Niepokalanym Poczęciu NMP 6:40 dawna strona parafialubienia.pl, 11.2019
Roraty, Msza w dni powszednie 7:00 dawna strona parafialubienia.pl, 11.2019

Jak sprawdzić aktualną godzinę Rorat w Lubieni?

Aktualną godzinę Rorat najpewniej poznasz z ogłoszeń parafialnych z I niedzieli Adwentu albo z niedzieli ją poprzedzającej. Parafia w Lubieni nie prowadzi dziś osobnej strony internetowej, dlatego najlepiej sprawdzić to na miejscu, w kilku krokach:

  1. Posłuchaj ogłoszeń po Mszy w ostatnią niedzielę przed Adwentem.
  2. Zajrzyj do gabloty z ogłoszeniami przy kościele przy ul. Iłżeckiej 41.
  3. Zapytaj w kancelarii parafialnej w godzinach jej urzędowania.
  4. Porównaj to z opisem parafii na stronie Diecezji Radomskiej, pamiętając, że jego tekst pochodzi z 2017 r.
  5. Przed pierwszym porankiem upewnij się jeszcze raz, bo porządek bywa zmieniany w trakcie Adwentu.

Co się robi na Roratach?

Na Roratach wierni uczestniczą we Mszy wotywnej o Najświętszej Maryi Pannie, która zaczyna się w półmroku: światła w kościele są wygaszone, a ludzie, zwłaszcza dzieci, trzymają zapalone lampiony. Przy ołtarzu płonie świeca roratnia. Śpiewa się pieśni adwentowe, a Ewangelia zwykle przypomina zwiastowanie Maryi (Łk 1,26-38).

Półmrok i lampiony na początku Mszy

Roraty zaczynają się w ciemnym kościele, a jedynym światłem są lampiony wiernych i świece przy ołtarzu. Pełne oświetlenie zapala się często dopiero przy hymnie „Chwała na wysokości” albo w innym momencie, który wybiera parafia.

  • Lampion oznacza czuwanie i gotowość na przyjście Chrystusa; często łączy się go z przypowieścią o pannach z lampami (Mt 25,1-13).
  • Ciemność przypomina świat przed narodzeniem Zbawiciela, a światło - Chrystusa, który przychodzi.
  • W wielu parafiach dzieci wchodzą z lampionami w procesji, czasem razem z ministrantami.
  • Lampion to zwyczaj, nie wymóg liturgiczny, więc nikt nie zostaje bez niego odesłany.

Czym jest świeca roratnia, czyli roratka?

Świeca roratnia, zwana roratką, to wysoka biała lub kremowa świeca z białą albo niebieską wstążką, ustawiana przy ołtarzu na czas Adwentu. W pobożności ludowej oznacza Maryję, która niesie światu Chrystusa, światło świata. To zwyczaj polski, a nie przepis Mszału.

Śpiew „Spuśćcie nam na ziemskie niwy” i czytania

Najbardziej rozpoznawalną pieśnią roratnią jest „Spuśćcie nam na ziemskie niwy”, nawiązująca do tej samej rosy z Księgi Izajasza co łacińska antyfona. Często śpiewa się też „Archanioł Boży Gabriel” i łacińskie „Rorate caeli”, a w czytaniach powraca zapowiedź narodzin Mesjasza.

Co jest liturgią, a co zwyczajem?

Liturgią są teksty Mszy z Mszału Rzymskiego dla diecezji polskich; zwyczajem są lampiony, roratka, obrazki i naklejki. To rozróżnienie tłumaczy, czemu Roraty w dwóch sąsiednich parafiach mogą wyglądać trochę inaczej.

Element Rorat Charakter
Formularz Mszy wotywnej o NMP w Adwencie liturgia (Mszał)
Antyfona na wejście „Rorate caeli” liturgia (Mszał)
Biały kolor szat liturgia
Świeca roratnia przy ołtarzu zwyczaj polski
Lampiony i półmrok zwyczaj polski
Godzinki przed Mszą nabożeństwo, pobożność ludowa
Obrazki, losowanie, naklejki do kalendarza zwyczaj duszpasterski

Czym się różni msza roratnia od zwykłej?

Msza roratnia to Msza wotywna o Najświętszej Maryi Pannie w Adwencie. Od zwykłej Mszy dnia adwentowego różni się własnymi modlitwami, antyfoną na wejście „Rorate caeli” i białym kolorem szat zamiast fioletu. Zwykle odprawia się ją o świcie, przy świecach i lampionach. Udział jest dobrowolny, bo obowiązek dotyczy niedziel i świąt (KPK, kan. 1247).

Cecha Roraty Zwykła Msza w dzień powszedni Adwentu
Formularz Msza wotywna o NMP w Adwencie Msza z dnia adwentowego
Antyfona na wejście „Rorate caeli” (Iz 45,8) własna dla danego dnia
Kolor szat biały fioletowy
Pora najczęściej rano, przed świtem według porządku parafii
Oprawa półmrok, lampiony, roratka zwykłe oświetlenie
Obowiązek udziału brak brak (dzień powszedni)

Msza wotywna o Najświętszej Maryi Pannie w Adwencie

Msza wotywna to Msza odprawiana ku czci określonej tajemnicy lub w określonej intencji, poza zwykłym porządkiem dnia, z własnym zestawem modlitw. Formularz roratni zawiera Mszał Rzymski dla diecezji polskich (wyd. II, Pallottinum 1986), a jego centrum stanowi Maryja, która oczekuje narodzin Syna.

Ten maryjny akcent dobrze współgra z tym, czym Adwent jest w nauczaniu Kościoła:

Kościół, sprawując co roku liturgię Adwentu, uobecnia oczekiwanie na Mesjasza i łączy się z długim przygotowaniem na Jego pierwsze przyjście, odnawiając pragnienie Jego powtórnego przyjścia (parafraza). Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 524, wyd. polskie Pallottinum 1994

Jaki kolor szat obowiązuje na Roratach?

Na Roratach kapłan używa białych szat, tak jak we wszystkich Mszach o Najświętszej Maryi Pannie. W zwykłe dni Adwentu obowiązuje fiolet, dlatego biały ornat o świcie to najprostszy znak, że trwa Msza roratnia.

  • Biały - Msze maryjne, w tym Roraty.
  • Fioletowy - niedziele i dni powszednie Adwentu.
  • Różowy - może być użyty w III niedzielę Adwentu, zwaną Gaudete.
  • Biały - także uroczystość Niepokalanego Poczęcia NMP 8 grudnia, z własnym formularzem.

Do kiedy odprawia się Roraty?

W polskiej praktyce Mszę wotywną roratnią odprawia się w dni powszednie do 16 grudnia. Od 17 grudnia zaczyna się drugi etap Adwentu, poświęcony bezpośredniemu przygotowaniu do Bożego Narodzenia (Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza, nr 42), z własnymi tekstami Mszy na każdy dzień.

W wielu parafiach poranna pora, świece i lampiony zostają do końca Adwentu, choć sama Msza bierze wtedy teksty z dnia. Jak będzie w danym roku w Lubieni, podaje ogłoszenie parafii.

Co oznacza słowo „rorate”?

Rorate to pierwsze słowo łacińskiej antyfony „Rorate caeli desuper, et nubes pluant iustum”, czyli „Spuśćcie rosę, niebiosa, i niech obłoki deszczem spuszczą Sprawiedliwego”. Tekst pochodzi z Księgi Izajasza (Iz 45,8). Rosa spadająca z nieba to obraz Zbawiciela przychodzącego na świat, a od tego słowa wzięła się polska nazwa Roraty.

Iz 45,8: rosa z nieba jako obraz Zbawiciela

Werset Iz 45,8 jest wezwaniem skierowanym do nieba i do ziemi, a tradycja chrześcijańska odczytała go jako zapowiedź Mesjasza. Jego treść w przekładzie Biblii Tysiąclecia oddaje taka parafraza:

Prorok wzywa niebiosa, by spuściły rosę z wysoka, a obłoki, by zesłały sprawiedliwość jak deszcz; ziemia ma się otworzyć i wydać zbawienie (parafraza). Księga Izajasza 45,8, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum 2002

  • Rosa - w suchym klimacie Bliskiego Wschodu podtrzymywała rośliny w porze bez deszczu, więc oznaczała życie.
  • Wyschnięta ziemia - obraz człowieka, który czeka na Boga.
  • Obłoki i deszcz - dar przychodzący z góry, a nie z ludzkich sił.
  • Ziemia, która „wydaje zbawienie” - w tradycji chrześcijańskiej odnoszona do Maryi, z której rodzi się Chrystus.

Od antyfony do nazwy nabożeństwa

Polska nazwa „Roraty” powstała od pierwszego słowa antyfony na wejście, tak jak niektóre niedziele nazywa się od pierwszych słów tekstu, na przykład Gaudete w III niedzielę Adwentu. Z czasem słowem Roraty zaczęto określać nie tylko Mszę, ale cały adwentowy poranek: z Godzinkami, lampionami i śpiewem.

Godzinki o Niepokalanym Poczęciu: śpiew przed świtem

Godzinki o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny to polskie nabożeństwo maryjne zbudowane na wzór liturgii godzin, śpiewane zwłaszcza w Adwencie przed Roratami. Zaczynają się od słów „Zacznijcie, wargi nasze, chwalić Pannę świętą”. Według dawnej strony parafii w Adwencie 2019 r. śpiewano je w Lubieni o 6:40, przed Mszą o 7:00.

Godzinek nie należy mylić z brewiarzem, czyli Liturgią Godzin, ani z Godzinkami o Męce Pańskiej, które śpiewa się w Wielkim Poście.

Czym są Godzinki?

Godzinki to nabożeństwo ludowe, a nie część liturgii Mszy, charakteryzujące się śpiewaną formą, prostym, rytmicznym tekstem i maryjną treścią. Tekst znany jest w Polsce od XVII wieku; źródła nie wskazują jednoznacznie jego autora. Można je śpiewać w kościele, w domu i w grupie.

Jak zbudowane są Godzinki?

Godzinki składają się z siedmiu części, nazwanych tak jak godziny dawnego brewiarza, oraz z zamykającego je ofiarowania. Każda część odpowiada innej porze dnia:

  1. Jutrznia - otwiera nabożeństwo słowami „Zacznijcie, wargi nasze”.
  2. Prima - pierwsza godzina dnia.
  3. Tercja - godzina przedpołudniowa.
  4. Seksta - godzina południowa.
  5. Nona - godzina popołudniowa.
  6. Nieszpory - modlitwa wieczorna.
  7. Kompleta - modlitwa na zakończenie dnia, po której następuje ofiarowanie Godzinek.

Każda godzina ma podobny układ: wezwanie, hymn, werset z odpowiedzią i krótką modlitwę. Dzięki tej powtarzalności zgromadzenie szybko łapie melodię.

Dlaczego Godzinki śpiewa się przed Roratami?

Godzinki śpiewa się przed Roratami, bo oba nabożeństwa są maryjne, a ich połączenie tworzy jeden adwentowy poranek: najpierw modlitwa przed świtem, potem Msza. W Lubieni taki układ pokazuje zapis z 2019 r., z dwudziestoma minutami Godzinek przed Mszą.

Skąd się wzięły Roraty w Polsce?

Roraty mają w Polsce długą tradycję, a ich najlepiej udokumentowanym ośrodkiem było Kolegium Rorantystów, ufundowane przez Zygmunta I Starego w XVI wieku przy kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu. Starsze przekazy o Mszach roratnich w średniowieczu trudno precyzyjnie datować, dlatego mówi się raczej o tradycji niż o jednej dacie początku.

Rorantyści z kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu

Rorantyści to kolegium śpiewaków i duchownych, którzy w kaplicy Zygmuntowskiej katedry wawelskiej śpiewali Mszę o Najświętszej Maryi Pannie. Królewska fundacja związała tę Mszę z dworem i katedrą, a wielogłosowe Msze roratnie stały się ważnym rozdziałem dawnej muzyki w Polsce.

  • Fundator - król Zygmunt I Stary.
  • Miejsce - kaplica Zygmuntowska przy katedrze na Wawelu.
  • Zadanie - śpiew Mszy maryjnej, czyli Mszy roratniej.
  • Znaczenie - utrwalenie Rorat jako cechy polskiej pobożności i muzyki kościelnej.

Jak Roraty trafiły do wiejskich parafii?

Roraty rozpowszechniły się w parafiach miejskich i wiejskich jako poranna Msza adwentowa, a lampiony, Godzinki i świecę roratnią dodała do nich pobożność ludowa. Od lat czytam o osadach górniczych Staropolskiego Okręgu Przemysłowego i widzę w tym prosty rytm: ludzie wstający przed pracą w kopalni czy w polu mieli właśnie wczesny ranek jako jedyną porę na Mszę w dzień powszedni.

Roraty z dziećmi: lampion, obrazek, postanowienie

Roraty z dziećmi wymagają głównie organizacji: lampionu, ciepłego ubrania i planu na śniadanie po Mszy przed szkołą. Dla dzieci to często najbardziej zapamiętany element Adwentu, bo łączy ciemny kościół, własne światło w ręku i drobne zadania, takie jak obrazki albo postanowienia.

Jak przygotować dziecko na Roraty?

Przygotowanie dziecka na Roraty zaczyna się dzień wcześniej, od wcześniejszego snu i naszykowania lampionu. Rano zostaje już tylko wyjście. Prosty porządek wygląda tak:

  1. Wieczorem przygotuj lampion: na baterie albo ze świecą, z pewnym uchwytem.
  2. Połóż dziecko spać wcześniej niż zwykle.
  3. Ubierz je ciepło, bo kościół o świcie w grudniu bywa chłodny.
  4. Wyjdź z zapasem czasu, żeby zdążyć zapalić lampion przed wejściem.
  5. Zabierz śniadanie albo zaplanuj je w domu przed szkołą.
  6. Po Mszy porozmawiaj krótko o tym, co dziecko zapamiętało z Ewangelii.

Obrazki, naklejki i postanowienia adwentowe

Obrazki, naklejki do kalendarza adwentowego i losowanie po Mszy to zwyczaje duszpasterskie, które parafie organizują po swojemu. Nie są obowiązkiem ani warunkiem udziału w Roratach.

Adwent w Lubieni a rytm roku parafii

Adwent to w Lubieni tylko jeden z punktów roku parafii, która zgodnie z wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego mocno żyje Wielkim Postem i odpustem 14 września. Po roratnich porankach przychodzą Boże Narodzenie, potem Wielki Post z nabożeństwami pasyjnymi, maj z litanią i wrzesień z odpustem.

Jakie nabożeństwa odbywają się w Lubieni poza Adwentem?

Poza Adwentem dawna strona parafii opisywała przede wszystkim nabożeństwa wielkopostne, majowe i różańcowe; poniższe pory pochodzą z 2020 r. i dziś mogą być inne.

  • Wielki Post 2020 - Droga Krzyżowa w piątki o 17:00 i Gorzkie Żale w niedziele o 11:30; więcej w tekście Droga Krzyżowa i Gorzkie Żale w Lubieni.
  • Maj 2020 - nabożeństwa majowe o 17:30, w niedziele o 15:30; opisuję je w tekście nabożeństwa majowe w Lubieni.
  • Harcerska Droga Krzyżowa - w 2019 r. odbyła się jej XVIII edycja w kościele w Lubieni.
  • Modlitwa różańcowa - dawna strona w 2021 r. wspominała o wspólnocie, którą przedstawia tekst Koło Różańcowe w Lubieni.
  • Odpusty - 21 maja (św. Jan Nepomucen) i 14 września (Podwyższenie Krzyża Świętego).

Młoda parafia, stara wieś

Parafia w Lubieni istnieje od 1984 r., a wieś od 1363 r., gdy bp Bodzanta nadał ziemię nad rzeką Lubienią pod lokację. Wcześniej Lubienia należała do parafii w Krynkach, a duszpasterstwo na miejscu zaczęło się w 1980 r. w tymczasowej kaplicy. Ten kontrast opisuję w tekście 40 lat parafii w starej wsi.

Najczęściej zadawane pytania

Czy na Roraty trzeba chodzić codziennie?

Nie. Roraty są dobrowolną Mszą adwentową w dni powszednie, a obowiązek udziału we Mszy dotyczy niedziel i świąt nakazanych (KPK, kan. 1247). Wiele osób wybiera kilka poranków w tygodniu, dopasowując je do pracy i szkoły.

Czy Roraty mogą być wieczorem?

Tak. Niektóre parafie odprawiają Roraty wieczorem, zachowując półmrok, świece i lampiony, zwłaszcza tam, gdzie rano trudno zebrać dzieci. W Polsce najczęstszą i najbardziej tradycyjną porą pozostaje jednak wczesny ranek.

Czy na Roraty trzeba mieć lampion?

Nie ma takiego obowiązku. Lampion to zwyczaj, szczególnie lubiany przez dzieci, który przypomina o czuwaniu i oczekiwaniu na Chrystusa jako światło. Dorośli często przychodzą bez lampionu i uczestniczą we Mszy tak samo.

Czy Godzinki można śpiewać w domu?

Tak. Godzinki są nabożeństwem, a nie liturgią zastrzeżoną dla kościoła, więc można je śpiewać lub odmawiać samemu albo z rodziną, szczególnie w Adwencie i w soboty. Tekst znajduje się w większości śpiewników kościelnych i modlitewników.

Czy sobotnie Roraty zastępują Mszę niedzielną?

Nie. Obowiązek niedzielny spełnia udział we Mszy w samą niedzielę albo wieczorem dnia poprzedzającego (KPK, kan. 1248 § 1), a poranne Roraty w sobotę są Mszą dnia powszedniego. Kto był na sobotnich Roratach, idzie jeszcze na Mszę niedzielną.

Czy 8 grudnia odprawia się Roraty?

Nie w formie Mszy wotywnej, bo 8 grudnia przypada uroczystość Niepokalanego Poczęcia NMP z własnym formularzem Mszy. W wielu parafiach wierni przychodzą tego dnia rano jak na Roraty, ale Msza ma wtedy teksty uroczystości. Porządek w Lubieni podaje ogłoszenie parafii.

Łukasz Cedro - pochodzi ze Starachowic i od lat zajmuje się historią Staropolskiego Okręgu Przemysłowego: dawnymi kopalniami rudy żelaza, osadami górniczymi i parafiami, które wokół nich wyrosły.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Mszał Rzymski dla diecezji polskich, wyd. II, Pallottinum, Poznań 1986: Msza wotywna o Najświętszej Maryi Pannie w Adwencie.
  2. Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza, 1969, nr 39-42 (okres Adwentu).
  3. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2002: Iz 45,8; Łk 1,26-38; Mt 25,1-13.
  4. Kodeks Prawa Kanonicznego, 1983, kan. 1247 i kan. 1248.
  5. Katechizm Kościoła Katolickiego, wyd. polskie, Pallottinum, Poznań 1994, nr 524.
  6. Diecezja Radomska: Lubienia, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (tekst opisu z 2017 r., stan strony z października 2026 r.).
  7. Wikipedia: Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni (na podstawie Rocznika Diecezji Radomskiej 2007 i 2018).
  8. Wikipedia: Lubienia (województwo świętokrzyskie).
  9. Internet Archive: dawna strona parafialubienia.pl (wpis o Adwencie z listopada 2019 r.; nabożeństwa z 2020 r.).
  10. Zdjęcie wyróżniające: Jolanta Dyr, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons, strona pliku.
Łukasz Cedro
Łukasz Cedro

Łukasz Cedro pochodzi ze Starachowic i od lat zajmuje się historią Staropolskiego Okręgu Przemysłowego: dawnymi kopalniami rudy żelaza, osadami górniczymi i parafiami, które wokół nich wyrosły. Lubienia jest dla niego przykładem wsi, która ma ponad sześćset lat historii, a parafię i kościół dopiero od lat 80. XX wieku. Nie jest księdzem, historykiem z tytułem naukowym ani przewodnikiem z uprawnieniami, nie pracuje też dla parafii. Korzysta z opisu parafii w katalogu Diecezji Radomskiej, artykułów encyklopedycznych i dawnej strony parafii zachowanej w Internet Archive. Godzin Mszy, których nie może potwierdzić, nie publikuje. Każdą poprawkę zapisuje z datą.

Articles: 44