Spis treści
Nabożeństwa majowe trwają 31 dni, od 1 do 31 maja, a ich sercem jest Litania Loretańska, którą papież Sykstus V zatwierdził w 1587 roku. W parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni majowe odprawiano w 2020 roku o 17:30, w niedziele o 15:30 (dawna strona parafii), a 21 maja przypada tu odpust św. Jana Nepomucena i dzień adoracji.
Lubienia to wieś z 1363 roku, a parafia istnieje dopiero od 1984 roku. Majowe jest jednak w tej okolicy starsze od kościoła przy ul. Iłżeckiej: zanim stanęły mury z czerwonego kamienia i cegły, ludzie śpiewali litanię przy figurach i krzyżach. Wędrując po wsiach Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, widzę te ślady do dziś.
Czym jest nabożeństwo majowe?
Nabożeństwo majowe to wspólna modlitwa ku czci Najświętszej Maryi Panny odprawiana w maju, charakteryzująca się śpiewem Litanii Loretańskiej, pieśniami maryjnymi i, w wielu parafiach, błogosławieństwem Najświętszym Sakramentem. W Polsce mówi się na nie potocznie „majowe”. Paweł VI w encyklice Mense maio (1965) nazywa maj miesiącem poświęconym Matce Bożej przez pobożność wiernych.
Paweł VI przypomina, że maj jest miesiącem, który pobożność wiernych od dawna poświęca Maryi, i zachęca, by w tym czasie modlić się za Jej pośrednictwem o pokój. Parafraza: Paweł VI, encyklika Mense maio, 29 kwietnia 1965
Dlaczego maj jest miesiącem Maryi?
Maj stał się miesiącem Maryi dzięki pobożności ludowej, a nie decyzji jednego soboru. Wiosna, kwitnące łąki i pierwsze ciepłe wieczory skojarzyły się z Tą, o której mówi Ewangelia według św. Łukasza. Papieże ten zwyczaj przyjęli i opisali, ale go nie wymyślili.
„Oto bowiem błogosławić mnie będą odtąd wszystkie pokolenia”. Łk 1,48, Pismo Święte, Biblia Tysiąclecia
Czy nabożeństwo majowe jest obowiązkowe?
Nie. Majowe jest nabożeństwem, a nie liturgią sakramentalną, więc nie obowiązuje jak niedzielna Msza Święta. Kościół do niego zachęca, ale nikt nie popełnia grzechu, opuszczając majowe. To modlitwa uwielbienia i prośby, bez obietnicy konkretnego skutku.
Co mówi o majowym Dyrektorium z 2001 roku?
Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów w Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii (2001) omawia miesiąc maryjny i prosi, by pobożność majowa harmonizowała z okresem wielkanocnym. Wcześniej podobną myśl rozwinął Paweł VI w adhortacji Marialis cultus (1974). Z tych dokumentów wynika kilka prostych zasad:
- Majowe jest nabożeństwem ludowym, które Kościół szanuje, ale odróżnia od Mszy Świętej i liturgii godzin.
- Maj przypada w okresie wielkanocnym, więc modlitwa do Maryi ma prowadzić do tajemnicy zmartwychwstania Chrystusa.
- Nabożeństwa nie wplata się w środek Mszy; można je odprawić przed nią lub po niej.
- Teksty powinny pochodzić z zatwierdzonych modlitewników, a nie z przypadkowych broszur.
- Zwyczaje lokalne, jak majowe przy kapliczce, mają swoje miejsce, o ile nie zastępują liturgii.
Majowe to dobrowolne nabożeństwo maryjne, które Kościół od encykliki Mense maio z 1965 roku poleca, ale nigdy nie nakazuje.
Ile dni trwają nabożeństwa majowe?
Nabożeństwa majowe trwają przez cały maj, czyli 31 dni, od 1 do 31 maja. W większości polskich parafii odprawia się je codziennie, a w niedziele często o innej godzinie niż w tygodniu. Maj przypada w okresie wielkanocnym, dlatego Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii z 2001 roku zaleca łączenie maryjnej pobożności z tajemnicą Paschy.
Czy majowe odprawia się także w niedziele?
Tak, w wielu parafiach majowe odprawia się również w niedziele, zwykle po południu, a nie wieczorem. Dobrym przykładem jest sama Lubienia: w maju 2020 roku dawna strona parafii podawała 17:30 w dni powszednie i 15:30 w niedziele.
Kiedy kończy się miesiąc maryjny?
Miesiąc maryjny kończy się 31 maja, w święto Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Po drodze maj ma kilka dni, które zmieniają charakter wieczornej modlitwy:
- 1 maja: wspomnienie św. Józefa Robotnika i pierwsze majowe w roku.
- 3 maja: uroczystość NMP Królowej Polski, w wielu kościołach z uroczystą litanią.
- 16 maja: w Polsce święto św. Andrzeja Boboli, patrona Polski.
- 21 maja: w Lubieni odpust św. Jana Nepomucena i dzień adoracji (opis parafii na stronie Diecezji Radomskiej).
- Wniebowstąpienie i Zesłanie Ducha Świętego, które w wielu latach wypadają w maju, bo zależą od daty Wielkanocy.
- 31 maja: święto Nawiedzenia NMP i ostatnie majowe, często z uroczystym zakończeniem.
Godzin nie podaję, bo każda parafia ustala je co roku osobno i ogłasza zwykle pod koniec kwietnia.
Jaka jest litania do Matki Boskiej na majówkę?
Na nabożeństwie majowym śpiewa się Litanię Loretańską do Najświętszej Maryi Panny. Nazwa pochodzi od sanktuarium w Loreto, a papież Sykstus V zatwierdził litanię w 1587 roku. W Polsce zawiera wezwanie „Królowo Polski”, a od 2020 roku także trzy wezwania dodane przez papieża Franciszka: Matko miłosierdzia, Matko nadziei i Pociecho migrantów.
Skąd nazwa litania loretańska?
Nazwa pochodzi od włoskiego Loreto, sanktuarium maryjnego, w którym według tradycji czci się Święty Domek z Nazaretu. Tam śpiewano tę litanię już w XVI wieku, a pielgrzymi roznieśli ją po Europie. Nie chodzi o polską miejscowość Loretto w gminie Wyszków, choć nazwa brzmi podobnie.
Skąd w litanii wezwanie „Królowo Polski”?
Wezwanie „Królowo Polski” to polski dodatek do Litanii Loretańskiej, zatwierdzony dla Polski przez Stolicę Apostolską. Śpiewa się je pod koniec, wśród wezwań do Królowej. Inne kraje go nie znają, więc w zagranicznych modlitewnikach go nie znajdziesz.
Nowe wezwania litanii loretańskiej z 2020 roku
W 2020 roku papież Franciszek dodał do Litanii Loretańskiej trzy wezwania, o czym Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów poinformowała listem z 20 czerwca 2020 roku do przewodniczących konferencji episkopatów:
- „Matko miłosierdzia” - umieszczone po wezwaniu „Matko Kościoła”.
- „Matko nadziei” - umieszczone po wezwaniu „Matko łaski Bożej”.
- „Pociecho migrantów” - umieszczone po wezwaniu „Ucieczko grzesznych”.
- Starsze modlitewniki, drukowane przed 2020 rokiem, tych wezwań nie mają, więc przy kapliczce lepiej korzystać z nowszego wydania.
Czym Litania Loretańska różni się od innych litanii?
Litania Loretańska jest skierowana do Maryi, a inne popularne litanie do Jezusa lub świętych. Każdą z nich śpiewa się najczęściej w innym okresie roku:
| Litania | Do kogo | Kiedy najczęściej | Charakterystyczne wezwanie |
|---|---|---|---|
| Loretańska | Najświętsza Maryja Panna | maj, także październik | „Królowo Polski” |
| Do Najświętszego Serca Pana Jezusa | Jezus Chrystus | czerwiec | „Serce Jezusa, źródło życia i świętości” |
| Do Wszystkich Świętych | Bóg i święci | Wigilia Paschalna, święcenia, listopad | „Wszyscy święci i święte Boże” |
| Do św. Józefa | św. Józef | marzec | „Opiekunie Zbawiciela” |
Litania Loretańska, zatwierdzona przez Sykstusa V w 1587 roku i uzupełniona przez papieża Franciszka w 2020 roku, jest stałym punktem polskiego majowego.
Przebieg nabożeństwa majowego krok po kroku
Typowe nabożeństwo majowe w polskiej parafii składa się z pieśni na rozpoczęcie, często wystawienia Najświętszego Sakramentu, śpiewu Litanii Loretańskiej, modlitwy do Maryi i pieśni maryjnej. Gdy jest wystawienie, kończy się błogosławieństwem Najświętszym Sakramentem. Bez kapłana nabożeństwo można odprawić przy kapliczce lub w domu, pomijając wystawienie.
- Pieśń na wejście, najczęściej „Chwalcie łąki umajone” albo inna pieśń maryjna.
- Wystawienie Najświętszego Sakramentu w monstrancji, jeśli parafia łączy majowe z adoracją.
- Litania Loretańska, śpiewana na przemian przez kantora i wiernych.
- Modlitwa „Pod Twoją obronę” albo inna modlitwa zawierzenia Maryi.
- Pieśń maryjna, czasem rozważanie czytane przez księdza lub lektora.
- „Przed tak wielkim Sakramentem” i błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem.
- Pieśń na zakończenie, na przykład „Zapada zmrok” przy wieczornym majowym.
Ile trwa nabożeństwo majowe?
Zwykle około 30 minut, a z adoracją i rozważaniem dłużej, nawet 40-45 minut. Sama Litania Loretańska śpiewana zajmuje kilka minut, resztę wypełniają pieśni. Przy kapliczce, bez wystawienia, majowe bywa krótsze: litania, modlitwa i dwie pieśni.
Czy majowe można odprawić bez księdza?
Tak, ale bez błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem. Według Kodeksu Prawa Kanonicznego (kan. 943) szafarzem wystawienia i błogosławieństwa eucharystycznego jest kapłan lub diakon. Świeccy mogą poprowadzić litanię, modlitwy i pieśni przy figurze Maryi, kapliczce albo w domu.
Pieśni na nabożeństwo majowe
Pieśni na nabożeństwo majowe to polski repertuar maryjny śpiewany od XIX wieku, z „Chwalcie łąki umajone” ks. Karola Antoniewicza SJ na czele. Większość tych tekstów zawiera „Śpiewnik kościelny” ks. Jana Siedleckiego, z którego do dziś korzystają organiści w polskich parafiach.
- „Chwalcie łąki umajone” - najbardziej majowa z pieśni, z obrazami wiosennej przyrody.
- „Matko Niebieskiego Pana” - spokojna pieśń błagalna, często śpiewana po litanii.
- „Gwiazdo śliczna wspaniała” - pieśń z obrazami gwiazdy i światła, popularna przy kapliczkach.
- „Zapada zmrok” - pieśń wieczorna, dobra na zakończenie majowego o zachodzie słońca.
- „Serdeczna Matko” - pieśń znana prawie wszystkim, także osobom rzadziej bywającym w kościele.
- „Przed tak wielkim Sakramentem” - śpiewana przed błogosławieństwem, gdy majowe łączy się z adoracją.
Kto napisał „Chwalcie łąki umajone”?
Autorem tekstu jest ks. Karol Antoniewicz SJ, XIX-wieczny jezuita i kaznodzieja. Pieśń trafiła do polskich śpiewników i stała się nieoficjalnym hymnem majowego. Jej zwrotki wymieniają łąki, gaje, strumyki i ptaki, które razem z ludźmi chwalą Maryję.
Litania śpiewana czy recytowana?
Obie formy są dopuszczalne. W kościele litanię zwykle się śpiewa, a przy kapliczce, gdzie zbierze się kilka osób, często się ją recytuje. Liczy się modlitwa, nie forma muzyczna.
Gdzie szukać tekstów pieśni maryjnych?
W „Śpiewniku kościelnym” ks. Jana Siedleckiego, w śpiewniku diecezjalnym albo w modlitewniku parafialnym. Te źródła mają sprawdzone teksty i numerację zwrotek, którą zna organista.
Majowe przy kapliczkach i krzyżach przydrożnych
Majowe przy kapliczce to wiejska forma nabożeństwa majowego, prowadzona przez świeckich przy figurze Maryi lub krzyżu przydrożnym, bez wystawienia Najświętszego Sakramentu. Na wsiach wokół Starachowic i Iłży ten zwyczaj trwał przez dziesięciolecia, bo do kościoła parafialnego bywało kilka kilometrów, a w Lubieni własny kościół stanął dopiero w 1986 roku.
Jak zorganizować majowe przy kapliczce?
Wystarczy pięć kroków i jeden śpiewnik. Tak to zwykle wygląda:
- Ustal z sąsiadami stałą godzinę, najczęściej wieczorem po pracy.
- Uporządkuj kapliczkę: kwiaty, czysta figura, świeca w lampionie.
- Wybierz osobę prowadzącą, która zna melodię litanii.
- Zacznij od pieśni, potem Litania Loretańska i „Pod Twoją obronę”.
- Zakończ pieśnią „Zapada zmrok” albo „Serdeczna Matko”.
Dlaczego krzyż przydrożny pasuje do majowego?
Bo maj przypada w okresie wielkanocnym, a Dyrektorium z 2001 roku prosi, by modlitwa do Maryi prowadziła do Chrystusa zmartwychwstałego. Krzyż przy drodze przypomina tę tajemnicę wprost. Dla Lubieni, gdzie patronem kościoła jest Podwyższenie Krzyża Świętego, to połączenie jest szczególnie czytelne.
Kapliczka przydrożna przez 31 dni maja może być małym kościołem pod gołym niebem, a świeccy mogą tam prowadzić litanię bez kapłana.
Maj w Lubieni: nabożeństwa, odpust i adoracja 21 maja
Maj w Lubieni to codzienne nabożeństwa majowe oraz 21 maja odpust św. Jana Nepomucena i dzień adoracji Najświętszego Sakramentu, według opisu parafii na stronie Diecezji Radomskiej. Godziny majowego znamy tylko z dawnej strony parafii z maja 2020 roku, więc mają one dziś wartość historyczną.
| Wydarzenie | Kiedy | Źródło |
|---|---|---|
| Nabożeństwo majowe w dni powszednie | 17:30 (maj 2020) | dawna strona parafialubienia.pl, zapis z 05.2020 |
| Nabożeństwo majowe w niedziele | 15:30 (maj 2020) | dawna strona parafialubienia.pl, zapis z 05.2020 |
| Odpust św. Jana Nepomucena | 21 maja | Diecezja Radomska, opis parafii |
| Dzień adoracji Najświętszego Sakramentu | 21 maja | Diecezja Radomska, opis parafii |
O której było majowe w Lubieni?
Według dawnej strony parafii z maja 2020 roku majowe w Lubieni zaczynało się o 17:30, a w niedziele o 15:30. Od tamtej pory parafia dwukrotnie zmieniała proboszcza: w 2020 roku przyszedł ks. Zbigniew Kowalczyk, a od 2022 roku parafią kieruje ks. Dariusz Zając. Godziny mogły się więc zmienić.
Co jeszcze dzieje się w Lubieni w maju?
Najważniejszy dzień to 21 maja: odpust św. Jana Nepomucena 21 maja połączony z dniem adoracji. Maryjną modlitwę przez cały rok podtrzymuje też Koło Różańcowe w Lubieni, wspomniane na dawnej stronie parafii w 2021 roku.
Jak sprawdzić godziny majowego w tym roku?
Najprościej na miejscu, bo parafia w Lubieni nie ma dziś osobnej oficjalnej strony internetowej. Kolejność, która oszczędza czas:
- Przeczytaj gablotę przy kościele, ul. Iłżecka 41, Lubienia, zwykle uzupełnianą pod koniec kwietnia.
- Posłuchaj ogłoszeń parafialnych po niedzielnej Mszy w ostatnią niedzielę kwietnia.
- Zapytaj w kancelarii parafialnej w godzinach jej urzędowania.
- Opis parafii na stronie Diecezji Radomskiej traktuj ostrożnie: jego tekst pochodzi z 2017 roku.
W Lubieni 21 maja łączy odpust św. Jana Nepomucena z dniem adoracji, co podaje opis parafii Diecezji Radomskiej sprawdzony w październiku 2026 roku.
Jakie mamy nabożeństwa w ciągu roku?
Nabożeństwa w ciągu roku to w polskich parafiach stały cykl: Droga Krzyżowa i Gorzkie Żale w Wielkim Poście, majowe w maju, czerwcowe w czerwcu, różaniec w październiku, wypominki w listopadzie oraz roraty i Godzinki w Adwencie. Każde z nich ma własną litanię lub modlitwę przewodnią, a wszystkie są dobrowolne.
| Okres | Nabożeństwo | Główna modlitwa |
|---|---|---|
| Wielki Post | Droga Krzyżowa, Gorzkie Żale | 14 stacji, Gorzkie Żale w trzech częściach |
| Maj | Nabożeństwo majowe | Litania Loretańska |
| Czerwiec | Nabożeństwo czerwcowe | Litania do Najświętszego Serca Pana Jezusa |
| Październik | Nabożeństwo różańcowe | Różaniec i Litania Loretańska |
| Listopad | Wypominki | Modlitwa za zmarłych |
| Adwent | Roraty, Godzinki | Msza roratnia, Godzinki o Niepokalanym Poczęciu |
Co to jest nabożeństwo czerwcowe?
Nabożeństwo czerwcowe to modlitwa ku czci Najświętszego Serca Pana Jezusa, odprawiana przez cały czerwiec. Jej centrum stanowi Litania do Najświętszego Serca Pana Jezusa, a przebieg przypomina majowe: pieśń, często wystawienie, litania i błogosławieństwo.
Kiedy odprawia się różaniec w parafiach?
W październiku, codziennie przez 31 dni, zwykle wieczorem. Po różańcu w wielu parafiach śpiewa się także Litanię Loretańską, więc ta sama litania wraca jesienią. Rok w Lubieni, w świetle dawnej strony parafii i opisu diecezji, układa się tak:
- Wielki Post: Droga Krzyżowa i Gorzkie Żale w Lubieni, w 2020 roku w piątki o 17:00 i w niedziele o 11:30.
- Maj: nabożeństwa majowe i odpust św. Jana Nepomucena 21 maja.
- Wrzesień: odpust Podwyższenia Krzyża Świętego 14 września, główne święto parafii.
- Październik: różaniec, naturalny czas dla wspólnoty Koła Różańcowego.
- Adwent: roraty i Godzinki w Lubieni, w 2019 roku roraty o 7:00, a Godzinki o 6:40.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy jest nabożeństwo majowe 2026?
W 2026 roku nabożeństwa majowe trwały od 1 do 31 maja, a kolejny cykl rozpocznie się 1 maja 2027 roku. Godziny ustala każda parafia osobno i ogłasza je pod koniec kwietnia. Aktualne godziny w Lubieni sprawdzisz w gablocie przy kościele lub w ogłoszeniach parafialnych.
Czym różni się majowe od różańca?
Majowe opiera się na Litanii Loretańskiej i pieśniach maryjnych, a różaniec na rozważaniu tajemnic życia Jezusa i Maryi przy kolejnych dziesiątkach. Różaniec jest w Polsce tradycyjnie związany z październikiem, majowe z majem. Oba nabożeństwa można łączyć z adoracją Najświętszego Sakramentu.
Czy na majowym zawsze jest wystawienie Najświętszego Sakramentu?
Nie zawsze. W wielu parafiach majowe łączy się z wystawieniem i błogosławieństwem, ale nabożeństwo może się też odbyć przed figurą Maryi, bez monstrancji. Forma zależy od zwyczaju miejsca i decyzji proboszcza.
Co znaczy wezwanie „Wieżo z kości słoniowej”?
To jedno z obrazowych wezwań Litanii Loretańskiej, zaczerpnięte z Pieśni nad Pieśniami (Pnp 7,5), gdzie urodę oblubienicy porównano do wieży z kości słoniowej. Wezwanie mówi o czystości i godności Maryi. Biblijne korzenie ma też wezwanie „Arko przymierza”.
Czy majowe można połączyć z wieczorną Mszą Świętą?
Tak, wiele parafii odprawia majowe tuż przed wieczorną Mszą albo zaraz po niej. Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii z 2001 roku prosi jednak, by nie mieszać nabożeństwa z samą Mszą. Liturgia i nabożeństwo pozostają dwiema osobnymi modlitwami.
Łukasz Cedro - pochodzi ze Starachowic i od lat zajmuje się historią Staropolskiego Okręgu Przemysłowego: dawnymi kopalniami rudy żelaza, osadami górniczymi i parafiami, które wokół nich wyrosły.
Aktualizacja: październik 2026
Źródła i literatura
- Paweł VI, encyklika Mense maio o modlitwach do Maryi w maju, 29 kwietnia 1965 (tekst w serwisie vatican.va).
- Paweł VI, adhortacja apostolska Marialis cultus o kulcie Najświętszej Maryi Panny, 1974.
- Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii. Zasady i wskazania, 2001, część o miesiącu maryjnym.
- Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, list do przewodniczących konferencji episkopatów o nowych wezwaniach Litanii Loretańskiej, 20 czerwca 2020.
- Kodeks Prawa Kanonicznego (1983), kan. 943.
- Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia: Łk 1,48; Pnp 7,5.
- Ks. Jan Siedlecki, Śpiewnik kościelny.
- Diecezja Radomska, Lubienia - parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (sprawdzone 27.10.2026).
- Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni, Wikipedia.
- Dawna strona parafialubienia.pl w Internet Archive, zapisy z listopada 2019, maja 2020 i grudnia 2021.




