Modlitwa do św. Jana Nepomucena - o dobrą sławę i bezpieczeństwo na wodzie

Autor: Łukasz Cedro · zmiana 28.10.2026

Spis treści

Modlitwa do św. Jana Nepomucena w skrócie

Modlitwa do św. Jana Nepomucena to prośba o jego wstawiennictwo u Boga w trzech typowych sprawach: o dobrą sławę i strzeżenie języka, o dobrą spowiedź i za spowiedników oraz o bezpieczeństwo na wodzie i w drodze. Można ją odmówić własnymi słowami w 4 krokach. W parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni odpust ku czci tego świętego przypada 21 maja (opis parafii, Diecezja Radomska).

Na ten temat trafiłem od strony historii regionu: Lubienia ma dwa odpusty, 14 września i 21 maja. Teksty modlitw w tym artykule to moje propozycje, a nie modlitwy zatwierdzone.

Kim był św. Jan Nepomucen?

Św. Jan Nepomucen to czeski kapłan, wikariusz generalny arcybiskupa praskiego Jana z Jenštejna, który zginął w Pradze w 1393 roku, wrzucony do Wełtawy. Kościół czci go jako męczennika, a kanonizował go papież Benedykt XIII w 1729 roku.

Pełniejszy portret znajdziesz w tekście św. Jan Nepomucen, patron spowiedników i drugi patron Lubieni.

Praga 1393 i most na Wełtawie

Wiosną 1393 roku Jan z Pomuka (stąd przydomek Nepomucen) został uwięziony z rozkazu króla Wacława IV Luksemburskiego, torturowany i zrzucony z praskiego mostu do Wełtawy. Najważniejsze osoby i miejsca:

• Pomuk (Nepomuk) - miasteczko w zachodnich Czechach, z którego pochodził święty i od którego wziął przydomek.
• Jan z Jenštejna - arcybiskup praski, przełożony Jana Nepomucena, skonfliktowany z królem.
• Wacław IV Luksemburski - król czeski, z którego rozkazu uwięziono i zamordowano wikariusza generalnego.
• Wełtawa - rzeka, w której zginął; stąd patronat nad wodą, mostami i przeprawami.
• 1729 - rok kanonizacji, której dokonał papież Benedykt XIII.

Dlaczego Jan Nepomucen zginął w Wełtawie?

Historycy wskazują przede wszystkim na spór króla Wacława IV z arcybiskupem Janem z Jenštejna o prawa Kościoła, w którym wikariusz generalny stanął po stronie swojego biskupa. Tradycja dodaje drugi motyw: miał odmówić królowi wyjawienia spowiedzi królowej. To przekaz hagiograficzny, nie ustalenie historyczne, ale to on ukształtował obraz świętego. Szerzej piszę o tym w artykule o tym, jak rozumieć męczeństwo za tajemnicę spowiedzi.

Kiedy Jan Nepomucen został ogłoszony świętym?

W 1729 roku, ponad trzysta trzydzieści lat po śmierci. Kanonizacji dokonał papież Benedykt XIII.

Czego patronem jest Jan Nepomucen?

Św. Jan Nepomucen jest patronem spowiedników i tajemnicy spowiedzi, dobrej sławy, mostów i przepraw, ludzi pracujących na wodzie i podróżnych, a także Czech. Patronaty wynikają z tradycji o jego milczeniu i ze śmierci w Wełtawie. Samą pieczęć spowiedzi chroni dziś kan. 983 §1 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku.

Logika tych patronatów jest prosta i łatwo ją zapamiętać:

• Spowiednicy i tajemnica spowiedzi - według tradycji wolał zginąć, niż złamać pieczęć sakramentalną.
• Dobra sława - kto milczy o cudzych sprawach, chroni czyjeś dobre imię; dlatego proszono go o pomoc przeciw obmowie i oszczerstwu.
• Mosty i przeprawy - zginął zrzucony z mostu, więc jego figury stawiano przy mostach i brodach.
• Flisacy, rybacy, przewoźnicy - ludzie pracujący na rzece uznali go za swojego orędownika.
• Podróżni - figury przy drogach i przeprawach stały się miejscem krótkiej modlitwy przed drogą.
• Czechy - jest jednym z patronów kraju, w którym żył i zginął.

Czy św. Jan Nepomucen jest patronem spowiedników?

Tak. To jego najstarszy i najważniejszy patronat, związany z pieczęcią sakramentalną. Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK 1467) przypomina, że każdy kapłan słuchający spowiedzi jest zobowiązany do absolutnej tajemnicy co do grzechów wyznanych przez penitenta, pod surowymi karami. Prawo kanoniczne ujmuje to krótko:

„Tajemnica sakramentalna jest nienaruszalna; dlatego nie wolno spowiednikowi słowami lub w jakikolwiek inny sposób i dla jakiejkolwiek przyczyny w czymkolwiek zdradzić penitenta.” Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 983 §1, 1983

Dlaczego św. Jan Nepomucen chroni dobrą sławę?

Bo jego milczenie ochroniło czyjeś sumienie i imię. Katechizm uczy, że każdy ma prawo do szacunku dla swojego dobrego imienia, a obmowa i oszczerstwo ranią sprawiedliwość i miłość (KKK 2477-2479). Obmowa to ujawnianie bez obiektywnej racji prawdziwych wad drugiego człowieka. Oszczerstwo szkodzi mu kłamstwem. Prośba do Nepomucena o dobrą sławę dotyczy więc obu stron: żeby nas nie krzywdzono i żebyśmy sami nie krzywdzili słowem.

Jak modlić się do św. Jana Nepomucena?

Do św. Jana Nepomucena można modlić się własnymi słowami w czterech krokach: znak krzyża, krótki werset z Pisma Świętego, prośba o wstawiennictwo w konkretnej sprawie i zakończenie modlitwą Ojcze nasz. Katechizm (KKK 2683) opisuje świętych jako orędowników, którzy wstawiają się za nami u Boga, a nie zastępują Go.

Modlitwa za wstawiennictwem świętego to prośba i zawierzenie, nie mechanizm, który gwarantuje skutek. Katechizm mówi o ufności synowskiej i o tym, że Bóg odpowiada na nasze prośby inaczej, niż sami byśmy to zaplanowali (KKK 2734-2737). Poniższe teksty to propozycje autora serwisu, nie modlitwy tradycyjne ani zatwierdzone.

Prośba własnymi słowami - prosty schemat w 4 krokach

Schemat jest krótki, mieści się w dwóch minutach i nie wymaga modlitewnika:

1. Znak krzyża - „W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Amen.”
2. Werset z Pisma - przeczytaj powoli jeden werset dobrany do sprawy, np. Ps 141,3 o straży przy ustach albo wołanie Piotra „Panie, ratuj mnie!” (Mt 14,30).
3. Prośba o wstawiennictwo - nazwij sprawę konkretnie: osobę, wyjazd, rozmowę, spowiedź, i dodaj: „Święty Janie Nepomucenie, módl się za nami”.
4. Zakończenie - Ojcze nasz albo Chwała Ojcu, bo każda prośba do świętego prowadzi ostatecznie do Boga.

Werset łatwo dobrać do intencji:

Intencja	Werset (Biblia Tysiąclecia)	Kiedy odmówić
Dobra sława i strzeżenie języka	Ps 141,3; Prz 22,1; Jk 3,5-10	przed trudną rozmową, po kłótni, gdy ktoś nas obmawia
Spowiedź i spowiednicy	Ps 141,3; Ps 51,12	po rachunku sumienia, w ławce przed konfesjonałem
Woda i podróż	Mt 14,22-33; Mk 4,35-41	przed spływem, rejsem, wyjazdem nad jezioro, długą trasą

Modlitwa o dobrą sławę i strzeżenie języka

Propozycja autora: „Święty Janie Nepomucenie, ty umiałeś milczeć, gdy słowo mogło zranić. Wypraszaj mi u Boga straż przy ustach, żebym nie niszczył niczyjego dobrego imienia. Proszę też za osobę, o której mówi się źle: niech prawda wyjdzie na jaw, a krzywda zostanie naprawiona. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.”

Jeśli to ty kogoś obmówiłeś, sama modlitwa nie wystarczy. Katechizm (KKK 2487) mówi wprost, że krzywdę wyrządzoną czyjemuś dobremu imieniu trzeba naprawić. Praktyczne kroki:

• Pomódl się za osobę, której zaszkodziłeś, zanim pójdziesz z nią rozmawiać.
• Sprostuj nieprawdę wobec tych samych ludzi, którym ją powtórzyłeś.
• Przeproś, jeśli to możliwe i nie wyrządzi nowej szkody.
• Wyznaj grzech w spowiedzi, zwłaszcza gdy dotyczył poważnej sprawy.

Modlitwa przed spowiedzią i za spowiedników

Propozycja autora: „Święty Janie Nepomucenie, patronie spowiedników, wstawiaj się za mną, żebym szczerze i bez lęku wyznał grzechy. Proś Boga za kapłanów, którzy dziś będą słuchać spowiedzi: o mądrość, cierpliwość i wierność tajemnicy. Amen.” Krótką prośbę dobrze odmówić po rachunku sumienia, zanim podejdziesz do konfesjonału.

Modlitwa o bezpieczeństwo na wodzie i w podróży

Propozycja autora: „Panie Jezu, który uciszyłeś burzę na jeziorze, przez wstawiennictwo świętego Jana Nepomucena strzeż nas w drodze i na wodzie. Daj nam rozwagę i dobry powrót do domu. Amen.” Modlitwa nie zastępuje kamizelki ratunkowej, trzeźwości i sprawdzenia pogody. Kto lubi krótkie wezwania na drogę, może dołączyć modlitwę św. Benedykta „Światłem niech będzie mi krzyż święty”.

Gdzie szukać zatwierdzonego tekstu modlitwy i litanii?

Zatwierdzony tekst modlitwy do św. Jana Nepomucena znajdziesz w modlitewnikach i śpiewnikach wydanych za zezwoleniem biskupa, z imprimatur na stronie redakcyjnej. Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 826 §3) wymaga takiego zezwolenia dla modlitewników przeznaczonych dla wiernych. Tekst z internetu bez wydawcy i aprobaty traktuj jako prywatną inspirację.

Gdzie realnie szukać:

• Modlitewnik z imprimatur - na odwrocie strony tytułowej szukaj formuły „za zezwoleniem” albo „imprimatur” z nazwą kurii i datą.
• Mszał Rzymski - teksty Mszy z formularzy wspólnych o jednym męczenniku.
• Liturgia godzin - teksty na wspomnienie męczennika, tam gdzie kalendarz je przewiduje.
• Kancelaria parafialna - parafie z odpustem ku czci Nepomucena często mają własne nabożeństwo; o tekst zapytaj we własnej parafii.

Litania do św. Jana Nepomucena - jak ją odmawiać

Litanię do św. Jana Nepomucena odmawia się prywatnie, w domu albo przy figurze. Do publicznego użytku w nabożeństwach przeznaczone są litanie zatwierdzone przez Stolicę Apostolską i Konferencję Episkopatu Polski, a o tym, co modli się wspólnie w kościele, decyduje duszpasterz.

Jak sprawdzić, czy modlitwa z internetu ma aprobatę Kościoła?

Sprawdź trzy rzeczy: wydawcę, imprimatur i obietnice zawarte w tekście. Sygnały ostrzegawcze są zwykle widoczne od razu:

• Obietnica skutku w rodzaju „ta modlitwa zawsze działa” albo „gwarantuje ochronę”.
• Łańcuszek: „przepisz 9 razy i roześlij, inaczej spotka cię nieszczęście”.
• Brak autora, wydawcy i jakiejkolwiek informacji o pochodzeniu tekstu.
• Treść sprzeczna z nauczaniem Kościoła, np. traktowanie świętego jak źródła łaski niezależnego od Boga.

Kiedy przypada wspomnienie św. Jana Nepomucena?

Wspomnienie św. Jana Nepomucena tradycyjnie przypada 16 maja i tego dnia obchodzą je m.in. Czesi. W Polsce 16 maja jest świętem św. Andrzeja Boboli, patrona Polski, dlatego obchód Nepomucena zależy od kalendarza liturgicznego diecezji. W Lubieni odpust ku czci świętego przypada 21 maja według opisu parafii na stronie Diecezji Radomskiej.

Daty łatwo pomylić, więc zestawiam je obok siebie:

Data	Wydarzenie	Źródło
1393	śmierć Jana Nepomucena w Pradze	hagiografia i historiografia
1729	kanonizacja przez Benedykta XIII	hagiografia
16 maja	tradycyjne wspomnienie świętego; w Polsce święto św. Andrzeja Boboli	kalendarze liturgiczne
21 maja	odpust ku czci św. Jana Nepomucena i dzień adoracji w Lubieni	Diecezja Radomska, opis parafii
14 września	odpust Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni	Diecezja Radomska, opis parafii

Jaki kolor szat obowiązuje we wspomnienie męczennika?

Czerwony. Kapłan zakłada czerwone szaty we wspomnienia i święta męczenników, a więc także w dniu św. Jana Nepomucena, jeśli kalendarz przewiduje jego obchód. Czerwień przypomina przelaną krew i dar Ducha Świętego.

21 maja w Lubieni - odpust i dzień adoracji

W parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni (diecezja radomska, dekanat starachowicki południowy) św. Jan Nepomucen jest drugim patronem, obok Krzyża. Opis parafii na stronie Diecezji Radomskiej podaje, że 21 maja przypada odpust ku jego czci oraz parafialny dzień adoracji Najświętszego Sakramentu. Przed wizytą:

• Sprawdź godziny Mszy i nabożeństwa odpustowego w ogłoszeniach w gablocie przy kościele (ul. Iłżecka 41, Lubienia).
• Pamiętaj, że opis parafii na stronie diecezji pochodzi z 2017 roku, więc rozstrzygające są bieżące ogłoszenia.
• Zarezerwuj czas na adorację Najświętszego Sakramentu.
• Jeśli chcesz zyskać odpust zupełny, zapytaj w kancelarii o warunki ogłoszone na ten dzień.

Biblijne korzenie próśb: słowo, milczenie i woda

Trzy główne prośby do św. Jana Nepomucena mają oparcie w Piśmie Świętym: modlitwa o język w Ps 141,3 i Jk 3,5-10, troska o dobre imię w Prz 22,1, a modlitwa na wodzie w Mt 14,22-33 i Mk 4,35-41. Cytuję według Biblii Tysiąclecia, wyd. V (Pallottinum, 2000).

Który psalm pasuje do modlitwy o strzeżenie języka?

Psalm 141, werset 3. To jedno zdanie, dobre jako modlitwa strzelista:

„Postaw, o Panie, straż przy moich ustach i wartę przy bramie warg moich!” Ps 141,3, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, 2000

Inne teksty do tej intencji:

• Prz 22,1 - Księga Przysłów stawia dobre imię wyżej niż wielkie bogactwa.
• Jk 3,5-10 - św. Jakub porównuje język do małego ognia, który podpala wielki las, i pyta, jak z tych samych ust może płynąć błogosławieństwo i przekleństwo.
• Ps 51,12 - prośba o czyste serce, dobra przed spowiedzią.
• KKK 2477-2479 - katechizmowy wykład o obmowie i oszczerstwie.

Jakie fragmenty Ewangelii czytać przed podróżą wodną?

Dwa: Mt 14,22-33 i Mk 4,35-41. U Mateusza Piotr idzie po wodzie, zaczyna tonąć i woła „Panie, ratuj mnie!” (Mt 14,30). U Marka Jezus ucisza burzę słowami „Milcz, ucisz się!” (Mk 4,39). Oba mówią o zaufaniu, nie o obietnicy, że nic złego się nie wydarzy.

Na Wielki Post polecam też Drogę Krzyżową: tekst i modlitwy.

Modlitwa przy figurze przydrożnej - majowy zwyczaj

Modlitwa przy figurze św. Jana Nepomucena to forma pobożności ludowej, najżywsza w maju, gdy w wielu wsiach odbywają się nabożeństwa przy figurach i kapliczkach. Katechizm (KKK 1674-1676) uznaje takie praktyki za cenne, jeśli prowadzą do liturgii i sakramentów. Figury Nepomucena stoją najczęściej przy mostach, brodach i rozstajach.

Skąd takie umiejscowienie, opisuję osobno w tekście figury św. Jana Nepomucena przy mostach i drogach. Źródła, na których opieram się przy Lubieni, nie wspominają o figurze Nepomucena we wsi, więc nie wskazuję tu żadnego konkretnego miejsca.

Czy przy figurze świętego można odmawiać nabożeństwo bez księdza?

Tak. Wierni mogą wspólnie odmawiać litanię, różaniec czy śpiewać pieśni przy figurze bez udziału kapłana, bo to nabożeństwo, a nie sprawowanie sakramentu. Tak wyglądają majówki w wielu wsiach regionu świętokrzyskiego, o czym nieraz słyszałem w rozmowach z mieszkańcami. Kilka praktycznych zasad:

1. Ustalcie z sąsiadami stałą godzinę i krótki porządek: pieśń, modlitwa, litania, pieśń na zakończenie.
2. Wybierzcie tekst z modlitewnika z imprimatur albo litanię zatwierdzoną do publicznego użytku.
3. Kwiaty i znicze przynoście w porozumieniu z właścicielem terenu lub gminą.
4. Prace przy samej figurze, zwłaszcza zabytkowej, uzgodnijcie z parafią i konserwatorem zabytków.
5. Zadbajcie o bezpieczeństwo, jeśli figura stoi przy ruchliwej drodze.

Czym jest pobożność ludowa według Katechizmu?

Pobożność ludowa to według Katechizmu (KKK 1674-1676) formy religijności wiernych, takie jak pielgrzymki, procesje, nabożeństwa, kult relikwii czy różaniec, które przedłużają życie liturgiczne Kościoła, ale go nie zastępują. Szerzej omawia je watykańskie Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii z 2001 roku.

Czym różni się modlitwa do świętego od modlitwy do Boga?

Modlitwa do świętego jest prośbą o jego wstawiennictwo u Boga, a modlitwa do Boga jest uwielbieniem i prośbą skierowaną wprost do Źródła łaski. Sobór Watykański II w konstytucji Lumen gentium (nr 50) uczy, że cześć oddawana świętym prowadzi do Chrystusa, a Katechizm (KKK 956) opisuje ich jako orędowników.

Czy katolicy modlą się do świętych zamiast do Boga?

Nie. Katolicy oddają świętym cześć, ale uwielbienie należy się wyłącznie Bogu. Różnicę dobrze widać, gdy rozdzieli się naukę Kościoła, zwyczaj i opinię:

• Bóg - adoracja, uwielbienie, dziękczynienie; Jemu zawdzięczamy każdą łaskę.
• Święty - cześć i prośba „módl się za nami”, jak w litaniach.
• Nauka Kościoła - LG 50 oraz KKK 956 i 2683 o wstawiennictwie świętych.
• Zwyczaj - figury, majówki, kwiaty przy kapliczce; cenne, ale drugorzędne wobec liturgii.
• Opinia - przekonania typu „ta modlitwa zawsze działa” nie mają oparcia w nauczaniu Kościoła.

Co znaczy prosić świętego o wstawiennictwo?

To prosić go, żeby modlił się za nas i razem z nami, tak jak prosimy o modlitwę przyjaciela. Katechizm (KKK 2683) mówi, że święci uczestniczą w żywej tradycji modlitwy i wstawiają się za nami u Boga.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego św. Jan Nepomucen jest patronem mostów?

Według tradycji zginął zrzucony z mostu w Pradze do Wełtawy w 1393 roku. Dlatego jego figury stawiano przy mostach, brodach i przeprawach, a ludzie pracujący na wodzie zaczęli uważać go za swojego orędownika.

Czy św. Jan Nepomucen to ten sam święty co Jan Apostoł albo Jan Neumann?

Nie. Św. Jan Apostoł to uczeń Jezusa i ewangelista z I wieku, a św. Jan Neumann to XIX-wieczny biskup Filadelfii, zresztą również urodzony w Czechach. Jan Nepomucen to czeski kapłan i męczennik z XIV wieku; każdy z nich ma własne wspomnienie i własne modlitwy.

Czy można prosić w jednej modlitwie o wstawiennictwo św. Jana Nepomucena i św. Jana Pawła II?

Tak. W osobistej modlitwie można prosić o wstawiennictwo kilku świętych, np. kończąc ją wezwaniami „Święty Janie Nepomucenie, módl się za nami” i „Święty Janie Pawle II, módl się za nami”.

Czy modlitwa o dobrą sławę może dotyczyć kogoś, kogo obmawiam?

Tak. Katechizm uczy, że kto zaszkodził czyjemuś dobremu imieniu, powinien krzywdę naprawić (KKK 2487). Modlitwa za tę osobę może być pierwszym krokiem, ale nie zastępuje przeprosin ani sprostowania.

Czy modlitwa do św. Jana Nepomucena chroni przed utonięciem?

Nauczanie Kościoła nie zawiera takiej obietnicy. Modlitwa jest zawierzeniem siebie Bogu przez wstawiennictwo świętego, a nie zabezpieczeniem, które zastępuje rozsądek. Kamizelka, trzeźwość i prognoza pogody pozostają obowiązkiem.

Źródła i literatura

1. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu (Biblia Tysiąclecia), wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000: Ps 141,3; Ps 51,12; Prz 22,1; Jk 3,5-10; Mt 14,22-33; Mk 4,35-41.
2. Katechizm Kościoła Katolickiego, Pallottinum, Poznań 1994: KKK 956, 1467, 1674-1676, 2477-2479, 2487, 2683, 2734-2737.
3. Kodeks Prawa Kanonicznego, 1983: kan. 826 §3, kan. 983 §1.
4. Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele Lumen gentium, 1964, nr 50.
5. Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii, 2001.
6. Diecezja Radomska, Lubienia - parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (opis parafii), stan z października 2026.
7. Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni, Wikipedia, stan z października 2026.