Kiedy jest Wielkanoc - jak wyznacza się datę Paschy

Autor: Łukasz Cedro · zmiana 27.10.2026

Spis treści

Kiedy jest Wielkanoc? Najbliższa Niedziela Zmartwychwstania przypada 28 marca 2027 roku, kolejna 16 kwietnia 2028 roku. W kalendarzu gregoriańskim Wielkanoc to pierwsza niedziela po pierwszej pełni kościelnej przypadającej 21 marca lub później. Dlatego wypada zawsze między 22 marca a 25 kwietnia (United States Naval Observatory, dostęp: październik 2026).

Nazywam się Łukasz Cedro. Jestem ze Starachowic i od lat siedzę w historii Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Datowanie i dawne kalendarze to dla mnie codzienność, bo w kronikach kopalń i parafii prawie każdy wpis zaczyna się od święta, a nie od numeru dnia. Ruchomą datą Wielkanocy zajmowałem się więc najpierw z ciekawości historyka. Dopiero później zobaczyłem, ile praktycznych pytań się z nią wiąże: kiedy Popielec, kiedy Triduum, czemu sąsiedzi prawosławni świętują innego dnia. Poniżej znajdziesz daty, regułę i przeliczenia, które da się sprawdzić w podanych źródłach.

Kiedy jest najbliższa Wielkanoc?

Najbliższa Wielkanoc w Kościele katolickim przypada w niedzielę 28 marca 2027 roku, a Poniedziałek Wielkanocny dzień później, 29 marca. Ta data wynika z computusu gregoriańskiego, czyli kościelnej rachuby opisanej przez United States Naval Observatory. Nie jest to harmonogram nabożeństw żadnej konkretnej parafii, tylko termin samego święta.

Jesienią 2026 roku tegoroczne święta są już za nami. Zostawiam je w tabeli, bo sporo osób szuka ich, żeby sprawdzić jakąś datę z rodzinnych zdjęć albo dokumentów.

Wielkanoc 2027 i 2028: tabela dat

Tabela podaje niedzielę i poniedziałek świąteczny. Daty wyliczono według rachuby gregoriańskiej, którą stosuje Kościół katolicki w Polsce (źródło: USNO, The Date of Easter, dostęp 27.10.2026).

Rok	Niedziela Zmartwychwstania	Poniedziałek Wielkanocny	Status
2026	5 kwietnia	6 kwietnia	data archiwalna
2027	28 marca	29 marca	najbliższe święta
2028	16 kwietnia	17 kwietnia	kolejne święta

Daty z wcześniejszych lat zebrałem w osobnym zestawieniu: którego była Wielkanoc w ostatnich latach.

Kiedy jest Wielkanoc katolicka 2026?

Wielkanoc katolicka w 2026 roku przypadła w niedzielę 5 kwietnia, a Poniedziałek Wielkanocny 6 kwietnia. To data przeszła. Jeśli planujesz kolejne święta, patrz na rok 2027. Pełne zestawienie terminów z 2026 roku, razem z Triduum, opisałem w tekście Wielkanoc 2026: data, Triduum i najważniejsze terminy.

Jak czytać tabelę, żeby nie pomylić niedzieli z poniedziałkiem?

Zacznij od kolumny z niedzielą. To ona jest właściwą datą Wielkanocy, a wszystkie inne terminy liczy się od niej. Najczęstsze pomyłki widziałem w kalendarzach ściennych i w wiadomościach rodzinnych:

• Niedziela Zmartwychwstania to pierwszy dzień świąt i punkt odniesienia dla całego roku liturgicznego.
• Poniedziałek Wielkanocny (w zwyczaju ludowym „lany poniedziałek”) przypada zawsze dzień po niedzieli. Nie jest osobno wyliczaną datą.
• Wielka Sobota to dzień oczekiwania. Wieczorem sprawuje się Wigilię Paschalną, która należy już do Niedzieli Zmartwychwstania.
• Rok w tabeli dotyczy kalendarza gregoriańskiego. Daty prawosławne mogą być inne.
• Godziny Mszy nie wynikają z tabeli. Każda parafia podaje je w swoich ogłoszeniach.

Jak się ustala datę Wielkanocy?

Datę Wielkanocy ustala się w trzech krokach. Punktem wyjścia jest kościelna równonoc 21 marca. Potem szuka się pierwszej pełni paschalnej w dniu równonocy lub po nim, a święto wypada w najbliższą niedzielę po tej pełni. USNO podkreśla, że chodzi o pełnię z tablic kościelnych, a nie o Księżyc obserwowany na niebie.

Ten schemat nazywa się computus, czyli rachuba paschalna. Rozpisałem go jako prosty schemat redakcyjny do odtworzenia z kartką w ręku:

1. Krok 1, równonoc kościelna: przyjmij stałą datę 21 marca, niezależnie od tego, kiedy w danym roku wypada równonoc astronomiczna.
2. Krok 2, pełnia paschalna: znajdź w tablicach kościelnych pierwszą pełnię przypadającą 21 marca lub później.
3. Krok 3, niedziela: Wielkanoc to pierwsza niedziela po tej pełni. Nigdy nie wypada w dniu samej pełni.
4. Kontrola zakresu: wynik musi mieścić się między 22 marca a 25 kwietnia. Jeśli wychodzi inaczej, błąd jest w kroku 2.

Równonoc kościelna: dlaczego zawsze 21 marca?

Równonoc kościelna to umowna, stała data 21 marca, przyjęta do rachuby paschalnej po to, żeby wszystkie wspólnoty mogły liczyć tak samo. Równonoc astronomiczna przypada w naszych czasach zwykle 20 marca, czasem dzień wcześniej. Kościół przy wyznaczaniu Wielkanocy nie bierze jej pod uwagę. Stała data upraszcza obliczenia na setki lat naprzód.

Pełnia paschalna a pełnia astronomiczna: czym się różnią?

Pełnia paschalna to pełnia „kościelna” wyliczona z tablic, charakteryzująca się stałym cyklem, przewidywalnością i niezależnością od strefy czasowej. Pełnia astronomiczna to moment fizycznego zjawiska na niebie. Zwykle obie wypadają blisko siebie, ale mogą się różnić o dzień lub dwa. USNO wprost opisuje tę różnicę.

Dlatego aplikacja astronomiczna w telefonie nie wystarczy, żeby wyliczyć Wielkanoc. Jeśli pełnia astronomiczna przypadnie tuż przed północą w jednej strefie czasowej, a w innej już po północy, obserwacja dałaby dwa różne wyniki. Tablice kościelne rozstrzygają to raz dla wszystkich.

Co, jeśli pełnia paschalna wypada w niedzielę?

Jeśli pełnia paschalna wypada w niedzielę, Wielkanoc przesuwa się na następną niedzielę, czyli o 7 dni. Reguła mówi o niedzieli „po” pełni, a nie „w dniu” pełni. Ten wyjątek wyjaśnia też, dlaczego najwcześniejszą możliwą datą jest 22 marca, a nie 21 marca.

Najwcześniejsza i najpóźniejsza data: 22 marca i 25 kwietnia

W rachubie gregoriańskiej Wielkanoc przypada najwcześniej 22 marca, a najpóźniej 25 kwietnia (USNO). Obie skrajności zdarzają się rzadko:

• 22 marca: pełnia paschalna musi wypaść w sobotę 21 marca. Tak było w 1818 roku, a następnym razem będzie w 2285 roku.
• 25 kwietnia: pełnia wypada 18 kwietnia w niedzielę, więc święto przesuwa się o tydzień. Tak było w 1943 roku, a następnym razem będzie w 2038 roku.
• 2027 (28 marca) to wczesny termin. Popielec wypadnie już 10 lutego.
• 2028 (16 kwietnia) to termin w drugiej połowie przedziału, więc Wielki Post zacznie się dopiero 1 marca.

Szerszy kontekst tego, czemu święto „wędruje” po kalendarzu, opisuję w tekście dlaczego Wielkanoc jest ruchoma.

Kiedy zaczęto obchodzić Wielkanoc?

Chrześcijanie świętowali zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa od czasów apostolskich. Świadectwo tej wiary zapisał już św. Paweł Apostoł w Pierwszym Liście do Koryntian (1 Kor 15,3-8). Sobór Nicejski I w 325 roku nie ustanowił święta, tylko zajął się wspólnym terminem jego obchodzenia. Katechizm Kościoła Katolickiego wiąże ten sobór z ujednoliceniem daty Paschy (KKK 1170).

Te dwie sprawy łatwo pomylić, więc je rozdzielę: jedna to wiara w zmartwychwstanie, druga to historia ustalania dorocznego terminu. Nie podaję jednej daty „pierwszej Wielkanocy”, bo żadne źródło, na którym tu polegam, takiej daty nie podaje.

Zmartwychwstanie w świadectwie Nowego Testamentu

Najstarszy zapis tego wyznania w kanonie znajduje się w liście św. Pawła do wspólnoty w Koryncie. Apostoł podaje to, co sam „przejął”, czyli przekaz starszy od jego listu:

„Przekazałem wam na samym początku to, co przejąłem: że Chrystus umarł - zgodnie z Pismem - za nasze grzechy, że został pogrzebany, że zmartwychwstał trzeciego dnia, zgodnie z Pismem” - 1 Kor 15,3-4, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, 1999

W dalszych wersetach (1 Kor 15,5-8) Paweł wylicza, komu ukazał się Zmartwychwstały: Kefasowi, Dwunastu, ponad pięciuset braciom, Jakubowi i na końcu jemu samemu. Ten sam autor w innym miejscu listu łączy Chrystusa ze słowem „Pascha”:

„Chrystus bowiem został złożony w ofierze jako nasza Pascha” - 1 Kor 5,7, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, 1999

Czy Sobór Nicejski w 325 roku wymyślił Wielkanoc?

Nie. Sobór Nicejski I w 325 roku nie wymyślił Wielkanocy, bo chrześcijanie obchodzili ją już wcześniej. KKK 1170 przywołuje ten sobór w związku z porozumieniem Kościołów, by świętować Paschę w niedzielę po pierwszej wiosennej pełni. Spory o termin trwały jednak także po soborze, a tablice dopracowywano przez kolejne stulecia.

Katechizm w punkcie 1169 nazywa Wielkanoc „Świętem świąt” i „Uroczystością uroczystości”. Właśnie dlatego od jej daty zależy cały układ okresów liturgicznych. Najważniejsze etapy tej historii:

• Czasy apostolskie: wyznanie wiary w zmartwychwstanie, zapisane między innymi w 1 Kor 15,3-8.
• II-III wiek: różne wspólnoty świętują Paschę w różnych terminach, co prowadzi do sporów.
• 325 rok, Sobór Nicejski I: dążenie do wspólnego, niedzielnego terminu (KKK 1170).
• 1582 rok, reforma gregoriańska: papież Grzegorz XIII poprawia kalendarz i tablice, z których korzysta Zachód.
• 1992 rok, Katechizm Kościoła Katolickiego: opisuje stan rzeczy i wspomina wysiłki na rzecz wspólnej daty (KKK 1170).

Czym jest Pascha chrześcijańska i czym różni się od Pesach?

Pascha chrześcijańska to święto śmierci i zmartwychwstania Chrystusa, obchodzone w niedzielę. Wyróżnia je odniesienie do Ostatniej Wieczerzy, męki i pustego grobu. Pesach to święto żydowskie, upamiętniające wyjście z Egiptu i obchodzone według kalendarza żydowskiego. Oba święta łączy słowo i wiosenny termin, ale to dwa odrębne obchody. W artykule słowo „Pascha” oznacza wyłącznie święto chrześcijańskie.

Dlaczego Wielkanoc prawosławna bywa później?

Wielkanoc prawosławna bywa później, bo większość Kościołów prawosławnych liczy ją według kalendarza juliańskiego i starszych tablic pełni, a Kościół katolicki według reformy gregoriańskiej z 1582 roku. Różnica nie jest stała. W niektórych latach święta pokrywają się, na przykład 20 kwietnia 2025 roku, a w innych dzieli je tydzień albo pięć tygodni.

Kalendarz juliański i gregoriański: różne rachuby

Kalendarz juliański przyjmuje rok nieco dłuższy od rzeczywistego, dlatego przez wieki „rozjeżdżał się” z porami roku. Reforma Grzegorza XIII poprawiła to i zmieniła tablice pełni. Kościoły, które zostały przy rachubie juliańskiej, liczą 21 marca według starego kalendarza, a w naszych czasach odpowiada to 3 kwietnia gregoriańskiemu.

Element	Rachuba gregoriańska (Zachód)	Rachuba juliańska (większość prawosławia)
Kalendarz bazowy	gregoriański (od 1582 r.)	juliański
Równonoc kościelna	21 marca gregoriańskiego	21 marca juliańskiego (dziś 3 kwietnia gregoriańskiego)
Tablice pełni	poprawione w reformie gregoriańskiej	starsze tablice
Zakres dat	22 marca - 25 kwietnia	w XXI wieku 4 kwietnia - 8 maja (w datach gregoriańskich)
Czy terminy się pokrywają?	tak, w części lat, np. 2025

Czy różnica między Wielkanocą katolicką a prawosławną zawsze wynosi 13 dni?

Nie. Między kalendarzami jest 13 dni różnicy, ale między datami Wielkanocy już nie, bo Wielkanoc zawsze wypada w niedzielę. W 2024 roku katolicy świętowali 31 marca, a prawosławni 5 maja, czyli pięć tygodni później. W 2025 roku obie daty się pokryły.

Czy wszystkie Kościoły wschodnie liczą datę Paschy tak samo?

Nie wszystkie. Kościoły wschodnie nie tworzą jednego bloku, dlatego zamiast „prawosławna Wielkanoc” trafniej mówić o różnych tradycjach rachuby:

• Większość Kościołów prawosławnych, w tym Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny, liczy Paschę według rachuby juliańskiej.
• Fiński Kościół Prawosławny obchodzi Wielkanoc według rachuby gregoriańskiej, razem z Zachodem.
• Kościoły wschodnie katolickie w różnych krajach stosują różne rozwiązania, często takie jak prawosławni z ich regionu.
• Kościoły protestanckie w Polsce liczą datę według kalendarza gregoriańskiego, tak jak katolicy.
• Rozmowy ekumeniczne o wspólnej dacie trwają. KKK 1170 wspomina o szukaniu porozumienia.

Jak wyliczyć daty Wielkiego Postu i Triduum?

Daty Wielkiego Postu i Triduum wylicza się, odejmując dni od Niedzieli Zmartwychwstania. Środa Popielcowa wypada 46 dni wcześniej, Niedziela Palmowa 7 dni wcześniej, a Wielki Piątek 2 dni wcześniej. Dla Wielkanocy 28 marca 2027 roku daje to Popielec 10 lutego i Wielki Piątek 26 marca.

Ile dni odjąć od Wielkanocy, żeby znaleźć Popielec?

Od Niedzieli Wielkanocnej odejmij 46 dni, a trafisz na Środę Popielcową. Skąd 46, a nie 40? Tradycyjne wyjaśnienie mówi, że 46 to 40 dni pokuty i 6 niedziel, które w tym czasie się nie liczą. „Czterdzieści dni” ma przede wszystkim wymiar symboliczny i nawiązuje do czterdziestu dni Jezusa na pustyni. Krok po kroku pokazuję to w tekście kiedy jest Środa Popielcowa i jak się ją wylicza.

Popielec, Niedziela Palmowa i Wielki Piątek w latach 2027 i 2028

Poniższe daty wyliczyłem z tabeli USNO tą samą metodą odejmowania dni:

Dzień	Ile dni przed Wielkanocą	2027	2028
Środa Popielcowa	46	10 lutego	1 marca
Niedziela Palmowa	7	21 marca	9 kwietnia
Wielki Czwartek	3	25 marca	13 kwietnia
Wielki Piątek	2	26 marca	14 kwietnia
Wielka Sobota	1	27 marca	15 kwietnia
Niedziela Zmartwychwstania	0	28 marca	16 kwietnia
Zesłanie Ducha Świętego	+49	16 maja	4 czerwca

Triduum Paschalne zaczyna się Mszą Wieczerzy Pańskiej w Wielki Czwartek wieczorem i trwa do nieszporów Niedzieli Zmartwychwstania. Kto chce sprawdzić, jak liczono to w ubiegłym roku, znajdzie terminy w opisie Wielkanocy 2026, do którego linkowałem wyżej.

Jak przenieść daty do kalendarza rodzinnego?

Zacznij od jednej daty, Niedzieli Zmartwychwstania, i dopisz pozostałe w tej kolejności:

1. Wpisz Niedzielę Wielkanocną z tabeli, na przykład 28 marca 2027 roku.
2. Cofnij się o 46 dni i zaznacz Środę Popielcową, początek Wielkiego Postu.
3. Zaznacz Niedzielę Palmową, czyli tydzień przed świętami.
4. Dopisz Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielką Sobotę jako trzy dni przed niedzielą.
5. Dodaj Poniedziałek Wielkanocny, czyli dzień po niedzieli.
6. Na koniec policz 49 dni do przodu i zaznacz Zesłanie Ducha Świętego, zamknięcie okresu wielkanocnego.

Pierwszy i drugi dzień Wielkanocy są w Polsce ustawowo wolne od pracy (ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, art. 1). To materiał informacyjny. Nie zastępuje porady prawnej ani kadrowej, a szczegóły pracy w konkretnym zakładzie zależą od jego regulaminu.

Wielkanoc w Lubieni: co mówi kalendarz parafii?

Data Wielkanocy jest wspólna dla całego Kościoła katolickiego, więc w parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni (diecezja radomska, dekanat starachowicki południowy) Niedziela Zmartwychwstania w 2027 roku również przypada 28 marca. Godziny liturgii Triduum ustala jednak parafia. Nie wynikają one z żadnej tabeli kalendarzowej.

Gdzie sprawdzić godziny Triduum i rezurekcji w Lubieni?

Ten serwis jest niezależnym przewodnikiem, a nie stroną parafii, dlatego nie podaję tu godzin nabożeństw. Aktualne informacje znajdziesz w tych miejscach:

• Gablota i ogłoszenia przy kościele przy ul. Iłżeckiej 41 w Lubieni, ogłaszane zwykle w niedziele Wielkiego Postu.
• Kancelaria parafialna, czynna w godzinach podanych w ogłoszeniach.
• Opis parafii na stronie Diecezji Radomskiej, gdzie znajduje się porządek Mszy. Sam opis pochodzi z 2017 roku, więc przed świętami najlepiej upewnić się w parafii.
• Ogłoszenia z Niedzieli Palmowej, w których parafie zwykle podają cały plan Triduum.
• Parafia własna czytelnika: jeśli mieszkasz gdzie indziej, te same pytania kieruj do swojej kancelarii.

Co łączy Wielki Piątek z odpustem parafii 14 września?

Łączy je krzyż. Wielki Piątek to dzień Męki Pańskiej, a parafia w Lubieni ma za patrona Podwyższenie Krzyża Świętego i obchodzi odpust 14 września (Diecezja Radomska). Według dawnej strony parafii z 2019 roku w kościele odbyła się wtedy XVIII Harcerska Droga Krzyżowa z udziałem harcerzy 82 DH „Kubuś” i seniorów z kręgu „Łysica - Żubry”. Więcej o patronie piszę w tekście Podwyższenie Krzyża Świętego: święto 14 września i jego historia.

Dla mnie, historyka regionu, ciekawy jest też kontrast: wieś ma nadanie z 1363 roku, a parafię erygowano dopiero 1 stycznia 1984 roku. Przez wieki mieszkańcy Lubieni liczyli Wielkanoc według kościoła w Krynkach.

Najczęściej zadawane pytania

Czy w Wielkanoc 2026 roku są dni wolne od pracy?

Tak, w 2026 roku dniami ustawowo wolnymi były 5 i 6 kwietnia, czyli Niedziela Zmartwychwstania i Poniedziałek Wielkanocny. Podstawą jest art. 1 ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Wielki Piątek i Wielka Sobota nie są ustawowo wolne.

Ile jest dni wolnych w Wielkanoc?

Ustawa wymienia dwa dni: pierwszy i drugi dzień Wielkiej Nocy. Pierwszy dzień zawsze wypada w niedzielę, więc w praktyce dochodzi jeden dodatkowy wolny poniedziałek. Ile dni wolnego ma konkretna osoba, zależy też od jej rozkładu czasu pracy. W sprawach indywidualnych rozstrzyga pracodawca lub prawnik, nie ten poradnik.

Czy Poniedziałek Wielkanocny zawsze wypada dzień po niedzieli świątecznej?

Tak. Poniedziałek Wielkanocny to zawsze dzień bezpośrednio po Niedzieli Zmartwychwstania i nie wylicza się go osobno. W 2027 roku przypada 29 marca, a w 2028 roku 17 kwietnia.

Czy datę Wielkanocy można obliczyć na wiele lat naprzód?

Tak. Rachuba gregoriańska opiera się na stałych tablicach, więc daty da się wyliczyć na setki lat do przodu. USNO udostępnia takie zestawienia. Przy każdej tabeli trzeba jednak podać, według której rachuby ją policzono, bo inne tradycje kalendarzowe wskażą inny termin.

Czy Wielkanoc może wypaść w maju?

W Kościele katolickim nie, bo najpóźniejszą możliwą datą jest 25 kwietnia. W rachubie juliańskiej Wielkanoc prawosławna może w XXI wieku przypaść w maju, jak w 2024 roku (5 maja). Dlatego majowa Pascha dotyczy tylko wspólnot liczących według starszego kalendarza.

Czy Wielkanoc zawsze jest w niedzielę?

Tak. Niedziela to dzień zmartwychwstania według Ewangelii, a reguła paschalna wskazuje zawsze niedzielę po pełni. Z tego powodu Wielkanoc nie może przypaść w żaden inny dzień tygodnia, zarówno w rachubie gregoriańskiej, jak i juliańskiej.

Kiedy kończy się okres wielkanocny?

Okres wielkanocny trwa 50 dni i kończy się w uroczystość Zesłania Ducha Świętego, 49 dni po Niedzieli Zmartwychwstania. Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza z 1969 roku opisują te pięćdziesiąt dni jako jedno wielkie święto. W 2027 roku Zesłanie Ducha Świętego przypada 16 maja.

Źródła i literatura

1. United States Naval Observatory: The Date of Easter (dostęp: 27.10.2026).
2. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1169-1170 (promulgacja 1992; wybór tekstów na stronie Stolicy Apostolskiej, 2003).
3. Biblia Tysiąclecia. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, wydanie V, Pallottinum, Poznań 1999: 1 Kor 5,7; 1 Kor 15,3-8.
4. Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, art. 1 (Dz.U. 1951 nr 4 poz. 28, z późn. zm.).
5. Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza (Normae universales de anno liturgico et de calendario), 1969.
6. Diecezja Radomska: Lubienia, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (dostęp: 27.10.2026).
7. Lubienia (województwo świętokrzyskie), Wikipedia (dostęp: 27.10.2026).