Droga Krzyżowa w Wielki Piątek - jak przebiega w parafii

Autor: · zmiana

Spis treści

Czy w Wielki Piątek jest Droga Krzyżowa?

Tak. W większości parafii w Polsce Droga Krzyżowa w Wielki Piątek zamyka cykl piątkowych nabożeństw Wielkiego Postu i często gromadzi najwięcej ludzi. Ma 14 stacji, a przy każdej jest aklamacja, rozważanie i śpiew. Parafia odprawia ją przed Liturgią Męki Pańskiej albo w osobnej porze. Dokładną godzinę podaje w ogłoszeniach z Niedzieli Palmowej.

Centrum tego dnia jest jednak gdzie indziej. Według Mszału Rzymskiego Kościół w Wielki Piątek nie sprawuje Eucharystii. Gromadzi się na Liturgii Męki Pańskiej, a Droga Krzyżowa ją poprzedza albo uzupełnia. Mieszkam w regionie starachowickim i chodzę po kościołach dawnego Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Widzę, że w wielu parafiach ten porządek układa się podobnie: krótka cisza w południe, nabożeństwo pasyjne, a po południu liturgia.

Nabożeństwo, nie liturgia: dlaczego to ważne rozróżnienie

Droga Krzyżowa to nabożeństwo pasyjne. Składa się z 14 stacji upamiętniających drogę Jezusa od wyroku Piłata do złożenia w grobie. Parafia dobiera do niej rozważania i pieśni dość swobodnie, a samo nabożeństwo wyrosło z pobożności ludowej. Liturgia Męki Pańskiej jest natomiast modlitwą całego Kościoła i odprawia się ją według księgi liturgicznej. Jej przebiegu nie zmienia się według uznania. Skąd wzięły się stacje i jak powstawały ich kolejne wersje, opisuję w tekście Droga Krzyżowa - historia i sens nabożeństwa.

Z tego rozróżnienia wynikają konkretne skutki:

  • Teksty rozważań parafia może wziąć z dowolnego zatwierdzonego modlitewnika albo napisać własne, na przykład przygotowane przez młodzież.
  • Nabożeństwo może prowadzić kapłan, ale też grupa świeckich, wspólnota czy harcerze.
  • Drogę Krzyżową wolno odprawić w kościele, w plenerze albo prywatnie w domu.
  • Porządek Liturgii Męki Pańskiej wyznacza Mszał Rzymski dla diecezji polskich i obowiązuje on wszystkie parafie.
  • Kiedy obie formy wypadają tego samego popołudnia, pierwszeństwo ma liturgia.

Co mówi list Paschalis sollemnitatis o nabożeństwach?

List okólny Kongregacji Kultu Bożego Paschalis sollemnitatis z 1988 roku poświęcony jest obchodom świąt paschalnych. Docenia w nim nabożeństwa pasyjne, ale stawia im warunek. Mają być zharmonizowane z liturgią Wielkiego Piątku i nie mogą jej przesłaniać.

Parafraza: pobożne praktyki Wielkiego Piątku, takie jak Droga Krzyżowa, należy tak układać co do pory i treści, aby prowadziły do liturgii i nie zajmowały jej miejsca. - Kongregacja Kultu Bożego, list okólny Paschalis sollemnitatis, 1988

O której jest Droga Krzyżowa w Wielki Piątek?

Nie ma jednej ogólnopolskiej godziny Drogi Krzyżowej w Wielki Piątek. Każda parafia ustala ją co roku sama i ogłasza zwykle w Niedzielę Palmową. Stałym punktem odniesienia jest Liturgia Męki Pańskiej. Według listu Paschalis sollemnitatis (1988) sprawuje się ją po południu, najlepiej około godziny 15, a z racji duszpasterskich później.

W ogłoszeniach parafialnych powtarza się kilka układów dnia:

  • Droga Krzyżowa bezpośrednio przed Liturgią Męki Pańskiej, w tym samym kościele.
  • Droga Krzyżowa rano lub w południe, a liturgia po południu albo wieczorem.
  • Osobna, wieczorna Droga Krzyżowa ulicami miejscowości, po zakończeniu liturgii.
  • Droga Krzyżowa na kalwarii lub w plenerze, gdy w okolicy są takie stacje.
  • W większych parafiach jest kilka nabożeństw, na przykład osobne dla dzieci.

Czy Droga Krzyżowa jest przed czy po liturgii?

To zależy od parafii, bo spotyka się oba rozwiązania. Częściej Droga Krzyżowa poprzedza liturgię i prowadzi wiernych do adoracji krzyża. Bywa też uliczną procesją pasyjną wieczorem, już po przeniesieniu Najświętszego Sakramentu do Grobu Pańskiego. Rozkład nabożeństw na cały Wielki Post omawiam osobno w tekście o tym, godziny Drogi Krzyżowej w parafii.

Jak sprawdzić godzinę w swojej parafii?

Godzinę najszybciej sprawdzisz w ogłoszeniach z Niedzieli Palmowej, bo wtedy parafie podają porządek całego Triduum Paschalnego. Jeśli coś się nie zgadza, sprawdź w tej kolejności:

  1. Przeczytaj ogłoszenia odczytane po Mszy w Niedzielę Palmową albo ich wersję w internecie.
  2. Zajrzyj do gabloty przy kościele, gdzie zwykle wisi plan Wielkiego Tygodnia.
  3. Sprawdź opis parafii na stronie diecezji, na przykład Diecezji Radomskiej dla parafii w Lubieni.
  4. Zadzwoń do kancelarii parafialnej w godzinach jej urzędowania.
  5. Przed wyjściem z domu porównaj godzinę Drogi Krzyżowej z godziną liturgii, żeby zdążyć na obie.

Jak przebiega Droga Krzyżowa w Wielki Piątek krok po kroku

Droga Krzyżowa w Wielki Piątek ma ten sam szkielet co w inne piątki Postu: wprowadzenie, 14 stacji i zakończenie. Przy każdej stacji powtarza się aklamacja, rozważanie, modlitwa i zwrotka pieśni. Różnica polega zwykle na oprawie. Rozważania są dłuższe, uczestników jest więcej, a krzyż niosą kolejne grupy parafian.

Wprowadzenie i intencja

Prowadzący zaczyna od znaku krzyża i krótkiego wprowadzenia. Często podaje też intencję, na przykład za chorych, za rodziny parafii albo za cierpiących prześladowania. Czasem całość poprzedza pieśń pasyjna, w wielu kościołach „Któryś za nas cierpiał rany”.

14 stacji: aklamacja, rozważanie, modlitwa, śpiew

Każda stacja zaczyna się od zapowiedzi i aklamacji: „Kłaniamy Ci się, Panie Jezu Chryste, i błogosławimy Tobie”, na co wierni odpowiadają: „Że przez krzyż i mękę swoją świat odkupić raczyłeś”. Potem jest rozważanie, chwila ciszy, modlitwa i zwrotka pieśni, często „Stała Matka boleściwa”. Tradycyjny układ stacji wygląda tak:

  1. Pan Jezus na śmierć skazany.
  2. Pan Jezus bierze krzyż na swoje ramiona.
  3. Pan Jezus pierwszy raz upada pod krzyżem.
  4. Pan Jezus spotyka swoją Matkę.
  5. Szymon z Cyreny pomaga nieść krzyż Panu Jezusowi.
  6. Weronika ociera twarz Panu Jezusowi.
  7. Pan Jezus drugi raz upada pod krzyżem.
  8. Pan Jezus pociesza płaczące niewiasty.
  9. Pan Jezus trzeci raz upada pod krzyżem.
  10. Pan Jezus z szat obnażony.
  11. Pan Jezus przybity do krzyża.
  12. Pan Jezus umiera na krzyżu.
  13. Pan Jezus zdjęty z krzyża.
  14. Pan Jezus złożony do grobu.

Ten sam porządek, z uwagami o tym, co robią wierni przy stacjach, znajdziesz w opisie przebieg Drogi Krzyżowej w kościele.

Kto niesie krzyż i światła w Wielki Piątek?

Krzyż i dwa światła niosą zwykle ministranci. W Wielki Piątek parafie chętnie przekazują je kolejnym grupom: przy jednej stacji młodzieży, przy innej rodzinie, kołu różańcowemu, harcerzom albo strażakom. Jeśli przygotowujesz z grupą rozważania lub oprawę, praktyczne wskazówki są w tekście jak poprowadzić Drogę Krzyżową w grupie.

Zakończenie i modlitwa w intencjach Ojca Świętego

Po czternastej stacji nabożeństwo kończy się modlitwą w intencjach Ojca Świętego. Najczęściej są to „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo” i „Chwała Ojcu”. Potem śpiewa się pieśń pasyjną, a kapłan udziela błogosławieństwa albo prowadzący rozsyła wiernych. Ile to trwa, zależy od długości rozważań i śpiewu. Żadna norma tego nie określa.

Czym różni się Droga Krzyżowa od Liturgii Męki Pańskiej?

Liturgia Męki Pańskiej to główna celebracja Wielkiego Piątku. Odprawia się ją według Mszału Rzymskiego, bez Mszy Świętej. Ma trzy części: liturgię słowa, adorację krzyża i Komunię. Droga Krzyżowa jest nabożeństwem z tekstami do wyboru. Pomaga przeżyć mękę Jezusa osobiście, ale liturgii nie zastępuje.

Trzy części liturgii: słowo, adoracja krzyża, Komunia

Liturgia zaczyna się w ciszy. Kapłan w czerwonych szatach pada na twarz albo klęka przed ołtarzem. Dalej przebiega w trzech etapach:

  1. Liturgia słowa obejmuje czytania i Mękę Pańską według św. Jana (J 18,1-19,42), czytaną zwykle z podziałem na role.
  2. Modlitwa powszechna jest uroczysta: kolejne wezwania obejmują Kościół, papieża, wierzących, niewierzących i rządzących.
  3. Adoracja krzyża polega na odsłonięciu krzyża i oddaniu mu czci przez kapłana i wiernych.
  4. Komunia Święta odbywa się z Najświętszego Sakramentu konsekrowanego w Wielki Czwartek na Mszy Wieczerzy Pańskiej.
  5. Na koniec jest modlitwa nad ludem i wyjście w ciszy, bez zwykłego rozesłania.

Adoracja krzyża i Grób Pański

Adoracja krzyża to akt czci oddanej krzyżowi przez przyklęknięcie, pocałunek lub ukłon. Poprzedza ją trzykrotne odsłonięcie krzyża ze śpiewem „Oto drzewo Krzyża”. Po liturgii w polskich parafiach przenosi się Najświętszy Sakrament do Grobu Pańskiego. Wierni adorują go aż do Wigilii Paschalnej, a parafie często dzielą tę adorację na godziny dla poszczególnych grup.

  • Grób Pański to w kościele miejsce adoracji Najświętszego Sakramentu. Nie należy go mylić z cmentarzem ani z Bazyliką Grobu Świętego w Jerozolimie.
  • Monstrancję z Hostią okrywa zwykle biały welon.
  • Wystrój grobu przygotowuje parafia, często z hasłem nawiązującym do roku duszpasterskiego.
  • Adoracja trwa w Wielki Piątek do późnego wieczoru i w Wielką Sobotę przez cały dzień.

Porównanie w tabeli: nabożeństwo i liturgia

Cecha Droga Krzyżowa Liturgia Męki Pańskiej
Charakter Nabożeństwo, pobożność ludowa Liturgia Kościoła
Podstawa tekstu Rozważania do wyboru Mszał Rzymski dla diecezji polskich
Kto prowadzi Kapłan lub świeccy Kapłan
Miejsce Kościół, ulice, plener, dom Kościół
Kiedy Każdy dzień, zwyczajowo piątki Postu Tylko w Wielki Piątek, po południu
Centralny moment 14 stacji męki Adoracja krzyża i Komunia

Ile dróg krzyżowych jest w Wielkim Poście?

Żaden przepis nie ustala liczby dróg krzyżowych w Wielkim Poście. Zwyczajowo parafie odprawiają je w każdy piątek, od pierwszego piątku po Środzie Popielcowej do Wielkiego Piątku. Do tego dochodzą osobne nabożeństwa dla dzieci i młodzieży. Dla przykładu: w Lubieni w Wielkim Poście 2020 Droga Krzyżowa była w piątki o 17:00, jak podawała wtedy dawna strona parafii.

Czy Droga Krzyżowa jest tylko w piątki?

Nie. Drogę Krzyżową wolno odprawić w każdy dzień roku. Piątki Wielkiego Postu łączą się z nią dlatego, że piątek to dzień śmierci Jezusa. Katechizm Kościoła Katolickiego wskazuje go jako dzień pokuty (KKK 1438). Niektóre wspólnoty odprawiają ją też w inne dni Postu, a prywatnie można ją rozważać o dowolnej porze.

Parafraza: okresy i dni pokuty w roku liturgicznym, czyli Wielki Post i każdy piątek jako pamiątka śmierci Pana, są szczególnym czasem praktyki pokutnej Kościoła. - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1438, 1994

Drogi dla dzieci, młodzieży i w plenerze

W piątek wieczorem jedna parafia może mieć dwie albo trzy Drogi Krzyżowe. Typowe formy to:

  • Droga Krzyżowa dla dzieci, z krótkimi rozważaniami i często z udziałem dzieci przygotowujących się do Pierwszej Komunii.
  • Droga Krzyżowa dla młodzieży, nieraz w całości przygotowana przez kandydatów do bierzmowania.
  • Droga Krzyżowa dla dorosłych, odprawiana zwykle wieczorem.
  • Uliczna Droga Krzyżowa, ze stacjami rozstawionymi na trasie przez miejscowość.
  • Ekstremalna Droga Krzyżowa, czyli nocny marsz na długiej trasie, w ciszy i samotnie lub w małej grupie.
  • Drogi przygotowane przez harcerzy, strażaków albo grupy seniorów.

Czego nie wolno robić w Wielki Piątek?

W Wielki Piątek katolików obowiązuje wstrzemięźliwość od mięsa od ukończenia 14 lat. Post ścisły obowiązuje osoby pełnoletnie do rozpoczęcia 60. roku życia (KPK kan. 1251-1252). Przykazania kościelne w brzmieniu Konferencji Episkopatu Polski wzywają też, by w czasie pokuty nie brać udziału w zabawach. Inne „zakazy”, na przykład prania, to zwyczaje ludowe, a nie prawo.

Parafraza: wstrzemięźliwość od mięsa obowiązuje we wszystkie piątki roku, chyba że przypada uroczystość, a wstrzemięźliwość i post razem obowiązują w Środę Popielcową i w piątek Męki i Śmierci Pana naszego Jezusa Chrystusa. - Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1251, 1983

Post ścisły i wstrzemięźliwość: kogo obowiązują

Według KPK kan. 1252 wstrzemięźliwość od mięsa obowiązuje od ukończenia 14 lat. Post ścisły obowiązuje od pełnoletności, czyli od 18 lat, do rozpoczęcia 60. roku życia. W praktyce wygląda to tak:

  • Wstrzemięźliwość oznacza rezygnację z mięsa przez cały dzień i dotyczy osób od ukończenia 14 lat, bez górnej granicy wieku.
  • Post ścisły w polskiej praktyce oznacza trzy posiłki, w tym tylko jeden do syta, i dotyczy osób w wieku 18-59 lat.
  • Osoby chore, kobiety w ciąży i ciężko pracujący fizycznie kierują się rozsądkiem. W razie wątpliwości warto porozmawiać z duszpasterzem.
  • Proboszcz może w pojedynczych przypadkach udzielić dyspensy albo zamienić post na inny pobożny uczynek (KPK kan. 1245).
  • Rodzice mogą wprowadzać młodsze dzieci w sens pokuty w sposób dopasowany do ich wieku, na przykład rezygnując ze słodyczy.

Jeśli Twoja sytuacja zdrowotna budzi wątpliwości, ten tekst nie zastąpi rozmowy z lekarzem ani z księdzem w kancelarii Twojej parafii.

Prawo kościelne a zwyczaj ludowy

Prawo kościelne określa niewiele: post, wstrzemięźliwość i powstrzymanie się od zabaw. Reszta to obyczaj, często piękny, ale regionalny. Na wsiach Kielecczyzny i w innych regionach można było usłyszeć, że w Wielki Piątek nie pierze się, nie pracuje w polu i nie rąbie drewna. Te zwyczaje nie są przepisem, a ich niezachowanie nie jest grzechem.

Lepiej patrzeć na ten dzień przez jego sens niż przez listę zakazów. Katechizm wiąże pokutę z nawróceniem serca, a nie z samą zewnętrzną praktyką (KKK 1438).

Czy zakaz zabaw w Wielki Piątek to prawo czy zwyczaj?

To prawo kościelne. Czwarte przykazanie kościelne w brzmieniu zatwierdzonym przez Konferencję Episkopatu Polski w 2014 roku mówi o tym wprost:

„Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w okresach pokuty powstrzymywać się od udziału w zabawach.” - Konferencja Episkopatu Polski, przykazania kościelne, 2014

Gdzie można obejrzeć Drogę Krzyżową?

Drogę Krzyżową możesz obejrzeć w telewizji, radiu i w internecie. W Wielki Piątek wieczorem media katolickie transmitują nabożeństwo z Koloseum w Rzymie, któremu przewodniczy papież. Pokazują też Drogi Krzyżowe z sanktuariów i kalwarii. Program zmienia się co roku, więc godzinę sprawdź w ramówce wybranej stacji na kilka dni przed świętami.

Czy Droga Krzyżowa z Koloseum jest transmitowana?

Tak. Papieską Drogę Krzyżową w Koloseum transmituje co roku Vatican Media, a za nim stacje i portale katolickie w Polsce, często z polskim komentarzem. Rozważania do stacji przygotowują co roku inni autorzy, a Stolica Apostolska publikuje je przed nabożeństwem.

Transmisje z kalwarii i z regionu świętokrzyskiego

Oprócz Rzymu w Wielkim Poście transmituje się nabożeństwa z wielu miejsc w Polsce. Najczęściej spotkasz:

  • Misteria i Drogi Krzyżowe z Kalwarii Zebrzydowskiej, sanktuarium wpisanego na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
  • Drogi Krzyżowe z katedr i sanktuariów diecezjalnych, transmitowane przez media diecezjalne.
  • Transmisje internetowe z własnych kościołów, które parafie uruchomiły w ostatnich latach.
  • Audycje w radiu katolickim, przydatne dla osób chorych i starszych.
  • W regionie świętokrzyskim: dawna strona parafii w Lubieni informowała o Drodze Krzyżowej z Nowej Słupi na Święty Krzyż w dniu 7.03.2020.

Transmisja pomaga, gdy ktoś jest w szpitalu, w podróży albo opiekuje się chorym. Kto może, ten idzie jednak do najbliższego kościoła, bo Drogę Krzyżową odprawia praktycznie każda parafia.

Droga Krzyżowa w Lubieni: co mówią archiwalne ogłoszenia

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni poświęcił 9 września 1986 roku bp Edward Materski. Jego wezwanie wprost odnosi się do tajemnicy krzyża, a odpust parafialny przypada 14 września (opis parafii, Diecezja Radomska). Dawna strona parafii z lat 2019-2020 pokazuje, że Droga Krzyżowa była tu nie tylko piątkowym nabożeństwem, ale też wydarzeniem wspólnoty harcerskiej.

Jak wyglądała Droga Krzyżowa w Lubieni?

Według dawnej strony parafii 12 kwietnia 2019 roku w kościele w Lubieni odbyła się XVIII Harcerska Droga Krzyżowa. Z archiwalnych wpisów wynika:

  • W nabożeństwie 2019 roku uczestniczyli seniorzy z Harcerskiego Kręgu Seniorów „Łysica - Żubry”.
  • Razem z nimi szli harcerze 82 DH „Kubuś” oraz mieszkańcy Lubieni.
  • Strona podawała, że Harcerska Droga Krzyżowa odbywała się wtedy co roku od 18 lat.
  • Po nabożeństwie uczestnicy spotykali się przy pączku.
  • W Wielkim Poście 2020 Droga Krzyżowa była w piątki o 17:00, a Gorzkie Żale w niedziele o 11:30. Tak podawała strona w maju 2020 roku.

To zapis sprzed kilku lat. Czy harcerska tradycja trwa dziś w tej samej formie, najlepiej zapytać na miejscu. Krzyż w Lubieni nie kończy się zresztą na wezwaniu kościoła. O tym, skąd na polskich drogach biorą się krzyże i co oznaczały dla wsi, piszę w tekście o tym, czym są krzyże przydrożne i ich znaczenie.

Gdzie sprawdzić porządek Wielkiego Piątku w Lubieni?

Aktualny porządek Wielkiego Piątku w Lubieni podaje parafia w ogłoszeniach i w gablocie przy kościele przy ul. Iłżeckiej 41. Ten serwis jest niezależnym przewodnikiem, a nie stroną parafii, dlatego nie publikuje godzin nabożeństw jako ogłoszeń. Przydatne źródła:

  • Ogłoszenia parafialne odczytane w Niedzielę Palmową w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego.
  • Gablota przy kościele, gdzie wisi plan Triduum Paschalnego.
  • Opis parafii na stronie Diecezji Radomskiej (dekanat Starachowice-Południe).
  • Kancelaria parafialna, czynna według godzin podanych w ogłoszeniach.

Dane o parafii sprawdziłem w październiku 2026 roku w opisie Diecezji Radomskiej i w archiwum dawnej strony.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy zaczynają się drogi krzyżowe w 2026 roku?

Drogi krzyżowe zaczynają się w pierwszy piątek po Środzie Popielcowej i trwają do Wielkiego Piątku włącznie. Daty w danym roku wynikają z terminu Wielkanocy i znajdziesz je w kalendarzu liturgicznym. Godziny nabożeństw podaje każda parafia w ogłoszeniach na początku Wielkiego Postu.

Czy udział w Drodze Krzyżowej w Wielki Piątek jest obowiązkowy?

Nie. Prawo kościelne nie nakłada obowiązku udziału w Drodze Krzyżowej ani w Wielki Piątek, ani w inne piątki Postu. Kościół zachęca do tego nabożeństwa, a najważniejszym wydarzeniem dnia pozostaje Liturgia Męki Pańskiej. Obowiązkiem w tym dniu są natomiast post i wstrzemięźliwość według KPK.

Czy można odprawić Drogę Krzyżową w domu w Wielki Piątek?

Tak. Drogę Krzyżową można odmówić prywatnie, z modlitewnikiem, książeczką z obrazkami stacji albo z transmisją. To dobre rozwiązanie dla osób chorych, starszych lub opiekujących się kimś w domu. Można też w ten sam sposób śledzić transmisję Liturgii Męki Pańskiej.

Co to jest odpust za Drogę Krzyżową?

Odpust to darowanie przed Bogiem kary doczesnej za grzechy, które zostały już odpuszczone co do winy (KKK 1471). Podręcznik odpustów (Enchiridion Indulgentiarum) przewiduje odpust zupełny za pobożne odprawienie Drogi Krzyżowej. Trzeba przy tym spełnić zwykłe warunki: spowiedź, Komunię, modlitwę w intencjach Ojca Świętego i wolność od przywiązania do grzechu. Szczegóły warto sprawdzić w samym Podręczniku odpustów.

Jakiego koloru szaty ma ksiądz w Wielki Piątek?

W Wielki Piątek kapłan zakłada szaty czerwone, zgodnie z Mszałem Rzymskim. Czerwień w liturgii oznacza mękę i ofiarę krwi. Na Drodze Krzyżowej kapłan nosi zwykle komżę i stułę, a kolor stuły zależy od zwyczaju parafii.

Czy w Wielki Piątek dzwonią dzwony?

Nie. Dzwony milkną od hymnu „Chwała na wysokości Bogu” w Wielki Czwartek i odzywają się dopiero w czasie tego samego hymnu w Wigilię Paschalną. W wielu kościołach zamiast dzwonków przy ołtarzu używa się wtedy kołatek. To zwyczaj liturgiczny, który dobrze zna każdy ministrant.

Czy w Wielki Piątek wolno jeść nabiał i ryby?

Tak. Wstrzemięźliwość według KPK kan. 1251 dotyczy mięsa, więc ryby, nabiał i jajka są dozwolone. Post ścisły ogranicza za to ilość posiłków u osób w wieku 18-59 lat. Wiele rodzin wybiera skromny posiłek z własnego wyboru, a nie dlatego, że wymaga tego przepis.

Łukasz Cedro - pochodzi ze Starachowic i od lat zajmuje się historią Staropolskiego Okręgu Przemysłowego: dawnymi kopalniami rudy żelaza, osadami górniczymi i parafiami, które wokół nich wyrosły.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Kodeks Prawa Kanonicznego, 1983, kan. 1245, 1250-1252, przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu Polski, Pallottinum.
  2. Kongregacja Kultu Bożego, list okólny Paschalis sollemnitatis o przygotowaniu i obchodzeniu świąt paschalnych, 16 stycznia 1988.
  3. Mszał Rzymski dla diecezji polskich, Wielki Piątek Męki Pańskiej, Pallottinum 1986.
  4. Katechizm Kościoła Katolickiego, 1994, nr 1438, 1471, 2043, Pallottinum.
  5. Konferencja Episkopatu Polski, przykazania kościelne w nowym brzmieniu, 2014.
  6. Enchiridion Indulgentiarum (Podręcznik odpustów), Penitencjaria Apostolska, wyd. 1999.
  7. Diecezja Radomska: Lubienia, parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, opis parafii, dostęp 10.2026.
  8. Wikipedia: Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Lubieni, dostęp 10.2026.
  9. Archiwum dawnej strony parafialubienia.pl w Internet Archive (Wayback Machine), zapisy z kwietnia 2019 i maja 2020.
  10. Zdjęcie wyróżniające: Jolanta Dyr, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons, strona pliku.
Łukasz Cedro
Łukasz Cedro

Łukasz Cedro pochodzi ze Starachowic i od lat zajmuje się historią Staropolskiego Okręgu Przemysłowego: dawnymi kopalniami rudy żelaza, osadami górniczymi i parafiami, które wokół nich wyrosły. Lubienia jest dla niego przykładem wsi, która ma ponad sześćset lat historii, a parafię i kościół dopiero od lat 80. XX wieku. Nie jest księdzem, historykiem z tytułem naukowym ani przewodnikiem z uprawnieniami, nie pracuje też dla parafii. Korzysta z opisu parafii w katalogu Diecezji Radomskiej, artykułów encyklopedycznych i dawnej strony parafii zachowanej w Internet Archive. Godzin Mszy, których nie może potwierdzić, nie publikuje. Każdą poprawkę zapisuje z datą.

Articles: 152